میناب گلستان جنوب ایران

.....ميناب شهر عشق ..شهر وفا.. شهر دوستداري

میناب یکی از شهرهای استان هرمزگان در جنوب ایران است. این شهر در شرق استان هرمزگان قرار دارد.

 

 جمعیت:

جمعیت شهر میناب طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۶۰۰۹ نفر بوده‌است و از این نظر دومین شهر بزرگ و پرجمعیت در بین شهرهای استان هرمزگان است. 

......................................................................................................................................

مردم میناب:

جمعیت نژادی میناب متشکل از ترکیبی تقریبا در هم بافته از اقوام عرب حاشیه خلیج فارس، ایرانیان اصیل فارس زبان و نژاد، سیاهان آفریقایی که در گذشته به عنوان برده مورد استفاده قوم بسیار ثروتمند و قدرتمند هرموزی ( مینابی ) استفاده می شدند ( زنگباریان )، بلوچ های ناحیه بلوچستان ( همسایه شرقی ) و حالا تعداد زیادی از بشکردی های مهاجر ( که احتمالا از اقوام اصیل آریایی هستند )، منوجانی های مهاجر و کلا مهاجرین شمالی این شهر تشکیل می شود.

.....................................................................................................................................

زبان:

در شهر میناب لهجه بندری با کمی تغییر و کلمات متفاوت به کار میرود.

....................................................................................................................................

پیشینه تاریخی:


جلگه میناب بیش از ۱۰۰ هزار سال قدمت دارد بنیان شهر میناب را به زمان ساسانیان نسبت می‌دهند اما بعضی از اسناد تاریخی موجود نشان می‌دهد این شهرستان از قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال برخوردار می‌باشد که بدین منظور می‌توان به سفر نامه نئارخوس (نئارکوس)سردار اسکندر مقدونی مراجعه کرد این احتمال نیز هست که این شهر در زمان ساسانیان به آبادانی و رونق رسیده‌است.

از میناب با نامهای مینو، مینا، هرمز، هارموز، و توسط نئارخوس دریانورد مقدونی در سفر نامه اش با عنوان هارموز و یا آرموز نام برده شده‌است۰

شاید وجه تسمیه میناب، آب فرآوان و رودخانه پر آب با آب شیرین آن بوده‌است قدیمی ترین نامی که در کتب تاریخی و در زمان هخامنشی از میناب برده شده شهر اورگانا بوده‌است. میناب در سال ۱۳۱۰ هجری شمسی در تقسیمات کشوری به شهر تبدیل شد ودر سال ۱۳۳۴ به شهرستان ارتقاء یافت.

......................................................................................................................................

دیدنی ها:


از مکان های دیدنی شهر میناب می توان به قلعه بی بی مینو، سد استقلال، پل میناب، بندر کوهستک، خور تیاب، خور آذینی ( حفاظت شده )، باغ های راونگ، بام میناب, قلعه های بجای مانده از دوره های تاریخی و افسانه ای قبل از میلاد و پنجشنبه بازار تاریخی و معروف میناب اشاره کرد.

.......................................................................................................................................

راههای ارتباطی:


شهر میناب به عنوان دومین شهر بزرگ استان هرمزگان، از طریق بزرگراه به بندرعباس و سپس به بندر خمیر متصل می‌باشد.همچنین، میناب به وسیله جاده‌های اصلی آسفالته به شهرهای دیگری همچون بندر جاسک، دهبارز(رودان) و کهنوج وصل شده‌است.

 

[ 90/06/11 ] [ 12:39 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

PM
ردیف نام روستا کد روستا
نام بخش
1 باغگلان 147
مركزي
2 گورزانگ 148
مركزي
3 كنارترش 149
مركزي
4 اسلام اباد 150
مركزي
5 زهوكي 151
مركزي
6 كردر 152
مركزي
7 كولغ كاشي 153
مركزي
8 بندزرك 154
مركزي
9 گرازوئيه 155
مركزي
10 كهنه شهر 156
مركزي
11 سرمست 157
مركزي
12 گودو 158
مركزي
13 كرگان 159
مركزي
14 كوهستك 313
مركزي
15 روتان 314
مركزي
16 شامردي 315
مركزي
17 كنارجو 316
مركزي
18 مهماني 317
مركزي
19 سرزه 318
مركزي
20 گز 319
مركزي
21 هرنگان 320
مركزي
22 گونمردي 321
مركزي
23 زيارت بزرگ 322
مركزي
24 بنداران 323
مركزي
25 كناردان 324
مركزي
26 گروك 325
مركزي
27 طاهرويي 326
مركزي
28 ميشي 327
مركزي
29 بندرکرگان 377
مركزي
30 گلشوار 547
مركزي
31 کلوت 548
مركزي
32 نی بی 549
مركزي
33 نی بی شاهی 550
مركزي
34 کش قلمان بالا 551
مركزي
35 ملا جماتی 561
مركزي
36 رکن اباد 564
مركزي
37 حاجي اباد 160
مركزي
38 سرباران 161
مركزي
39 تياب 162
مركزي
40 نخل ابراهيمي 163
مركزي
41 دهو 164
مركزي
42 كلاهي 165
مركزي
43 مازغ بالا 166
مركزي
44 مازغ پايين 167
مركزي
45 جوزان 543
مركزي
46 سبهتی 545
مركزي
47 بندر تیاب 553
مركزي
48 قديم ( شهوارپالور ) 168
مركزي
49 جوزان 169
مركزي
50 سرريگان 170
مركزي
51 كليبي 171
مركزي
52 بهمني 172
مركزي
53 بازياري 173
مركزي
54 دهوسطي 174
مركزي
55 فخراباد 175
مركزي
56 تمبك پائين 176
مركزي
57 تمبانو 177
مركزي
58 طالار 178
مركزي
59 نصيرائي 179
مركزي
60 بلبلي 180
مركزي
61 حكمي 181
مركزي
62 فخرآباد 365
مركزي
63 تم گوهری 544
مركزي
64 شمجو 558
مركزي
65 قاسم جلالی 562
مركزي
66 راونگ 182
مركزي
67 زرتوجي 183
مركزي
68 كريان 184
مركزي
69 كهوردان 185
مركزي
70 تلنگ سراتك 186
مركزي
71 گوجگ 541
مركزي
72 تلنگ کشتاران 542
مركزي
73 گوسمند 552
مركزي
74 چاه شيرين 187
مركزي
75 چاه اسماعيل 188
مركزي
76 تيرور 189
مركزي
77 گوربند 190
مركزي
78 دمشهر 191
مركزي
79 حاجي خادمي 192
مركزي
80 نوبندجديد 193
مركزي
81 پشته گوربند 546
مركزي
82 توكهور 194
توكهور
83 چاه غربال 195
توكهور
84 كهنان سرني 196
توكهور
85 انجيرك 197
توكهور
86 حجت آباد 198
توكهور
87 انجیرک 363
توكهور
88 ریگ مولد 367
توكهور
89 چراغ آباد جنوبي 199
توكهور
90 هامين 200
توكهور
91 ريگ دراز 201
توكهور
92 هشت بندي يك 202
توكهور
93 هشت بندي دو 203
توكهور
94 مجتمع امام 204
توكهور
95 چراغ آباد بالا 364
توكهور
96 مزرعه تفضلی 366
توكهور
97 چراغ آباد 369
توكهور
98 چراغ آباد ( احمد آباد ) 370
توكهور
99 جعفرآباد 371
توكهور
100 کهورتاک 372
توكهور
101 چراغ آباد مرکزی 373
توكهور
102 تم ملنتکی 374
توكهور
103 شيريش 134
سندرك
104 بندر 135
سندرك
105 چاهنان 508
سندرك
106 دوين ( دون ) 136
سندرك
107 درپهن 137
سندرك
108 درجادون ( سرسروغ ) 138
سندرك
109 تنبو 362
سندرك
110 دهیچ 502
سندرك
111 شیبکوه 503
سندرك
112 پيشان لكي 139
سندرك
113 بنهكان 140
سندرك
114 لور 141
سندرك
115 سندرك 142
سندرك
116 ارنگوبالا 143
سندرك
117 چراغ سوز 144
سندرك
118 سرمازغ 145
سندرك
119 گرو 146
سندرك

 

[ 92/08/25 ] [ 21:37 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

نخل خرما

نخل یا مُغ عنوانی است که به درخت‌هایی از خانواده‌های مختلف اطلاق می‌شود. بیش از همه

 درخت خرما به نام نخل معروف است.

تیره نخلیان (Arecaceae) گیاهانی هستند درختی، درختچه‌ای یا بالارونده، خاردار، بابرگ‌های بزرگ

 و چین خورده، دارای تقسیمات پَری یا پنجه‌ای؛ گل‌آذین گوشتدار، پانیکول یا سُنبله، اغلب دارای

 براکته‌های اسپات مانند، گل‌های یک یا دو جنسی، منظم، ۶ گلپوش آزاد یا پیوستهٔ گوشتدار، ۶ پرچم 

یا بیشتر، معمولاً ۳ برچهٔ پیوسته و ندرتاً آزاد، یک تخمک، تخمدان فوقانی ۱ تا ۳ خانه‌ای، ۳ تخمک 

و میوهٔ سته، و گاهی بسیار بزرگ. این گیاهان بومی نواحی گرمسیری هستند. در لهجه بندرعباسی که

 در بخش اعظمی از هرمزگان رایج است به این درخت مغ گفته میشود که کلمه‌ای باستانی است.

در فارسی دری درخت خرما را خرمابن هم گفته اند.

در ميناب از نظر شکل و رنگ خرما به نامهاى مختلفى خوانده مى شود که.بسیارى به نامهايى مانند...

آلمهترى, هلو ,خصب, هلیلى, مرداسنگ ,خارزارى, زرک ,کروسى, کلهسرخ, شکرى, شیشه اى, آب دندون, 

نغال, گنتار ,گل گرى, ممد قاسمى ,خنیزى و... که به گفته کارشناسان به چهارصد نوع ميرسد.

از نظر استفاده و رسیده شدن خرما اولین درخت خرما آلمهترى و آخرين آن هلیلى ميباشد.

در بعضى از مواقع میوه درخت خرما به حد رشد کامل نمى رسد که به آن منگ ىا استک(هسته) سیاه

 مى گویند که آنرا در زير آفتاب به صورت خرماى خشک (سلنگ) در.مى آورند که از آن به عنوان مصرف 

دامى استفاده مى شود.

از درخت خرما استفاده هاى زیادى مى شود; 

یک درخت نخل به تنهاىى مى تواند هزىنه زندگى یک باغدار را بدهد که علاوه بر آن که از خرماى ان 

مى تواند مصرف خوراکى داشته باشد مى شود از. برگها و الیاف و ساقه هاى آن به طرق مختلفى

 استفاده کرد.

از برگها و ساقه هاى آن مى توان لهر و سرگ (نوعى خانه چوبى)  ساخته و از آن به عنوان خانه استفاده 

کرد که درایام گذشته مردمان بسىارى از این روش استفاده مى کردند و از دیگر استفاده هاىى که از 

برگ درخت خرما مى توان کرد مى شود از  آن سبد و دیگر محصولات حصىیرى مانند: بادبزن, سرجهله,

 جارو, طناب و تک(نوعى زىرانداز) ساخت و استفاده نمود.همچنین از خوشه خرما که در بین اهالى به 

پنگ معروف است مى توان سبد, نوعى قفس و وسایلى شبیه اىنها ساخت.

از سیس (الیاف وسط شاخه ها) جهت شستن ظرف استفاده کرد و از آن نوعى طناب محکم مى بافند 

بنام پروندکه از آن براى بالا رفتن درخت استفاده مى کنند.

بى آبى وتشنگى,  طوفان هاى شدید ,رعد و برق, ملخ را از آفات درخت خرما مى باشد و آن را از بین

 مى برد.

مرگ درخت خرما تدرىجى است, اول از ثمر مى افتد کم کم ضعیف مى شود و در ساقه آن چین و 

چروک هاىى دىده مى شود و در نهایت گودال هایى در تنه آن بوجود مى آید که موجب مرگ آن

 مى گردد.

درخت خرما بسیار درخت پر برکتى است و خدا را هزار بار شکر مى کنم که چنىن نعمتى را به ما داده

 است.

                                                                                                        خدایا شکرت


[ 92/04/14 ] [ 20:53 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

استپ آزادا

محل اجرای این بازی فضای باز میباشد بطوری که چند بازیکن گرد هم جمع آمده و از بین خود یکی را

انتخاب می کنند تا بقیه را دنبال نماید در این هنگام سایر بازیکنان شروع به دویدن میکنندو وقتی بازیکن

مهاجم قصد گرفتن آنها را داشته باشد میگویند:(استپ) در این هنگام طبق قانون بازی بازیکن مهاجم

نمی تواند آن را بگیرد و همین طور بازیکنی که استپ گفته نیز نمی تواند حرکت کند مگر اینکه بازیکنی

دیگر بیاید و با رساندن دست خود به بدن وی او را آزاد سازد

اگر بازیکن مهاجم بتواند همه ی بازیکن ها را بگیرد برنده میشود و نفر اولی که توسط او گرفته شده

در مرحله بعدی بازی را شروع میکند و بازی به همین شیوه ادامه پیدا میکندتا بازیکن ها خسته شده

و بازی را رها سازند و به منزل خود باز گردند

بازی خوبیه امتحان کنید

 

[ 91/04/02 ] [ 20:23 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

کلمبا ماهی شور

 

مواد لازم

گندم نیم کوب          ۵۰۰گرم

ماهی شور            ۴۰۰گرم

پیاز                       ۳عدد

زردچوبه                 ۱قاشق چای خوری

پودر فلفل قرمز        ۱قاشق چای خوری

روغن                    به مقدار لازم

ادویه                    ۱قاشق سوپ خوری

 

گندم را به مدت۵-۶ ساعت در آب بخیسانید.ماهی شور را جداگانه درآب بخیسانید.

۲-۳ بارآب آن را عوض کنیدتا شوری آن گرفته شود.ماهی را آب پز کنید تیغ آن را بگیرید

و گوشت آن را جدا کنید. گندم را با ۲ لیتر آب روی حرارت بگذارید کف آن را بگیرید مرتب

هم بزنیدتا گندم نرم شود سپس به آن گوشت ماهی اضافه کنید بگذارید تا این غذا

خوب جا بیفتد.

پیاز را خرد کرده در روغن تفت دهید تا سرخ شود سپس به آن زردچوبه ادویه و پودرفلفل

قرمز اضافه کنید و به مایه بالا اضافه کنید.این غذا باید مانند حلیم جا بیفتد و غلیظ شود.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

مهیاوه (ماهی ابه)

 

ماهی متو(خشک)                           ۵۰۰گرم

خندل(خردل)                                   ۵۰۰گرم

رازیانه                                             ۲۵۰گرم

پوست نارنج                                     ۴-۵ تکه

تخم گشنیز                                     ۲۵۰گرم

نمک                                              به مقدار لازم

سر ماهی متو را با دست از تنه آن جدا کنید و تنه ماهی را به مدت نیم ساعت در

آب بخیسانیدتا شن هایی که به ماهی چسبیده اند جدا شود سپس ماهی را بشویید

و در آبکش بریزید.

ماهی را در دبه پلاستیکی ریخته و نمک روی آن بپاشید سپس روی ماهی را آب جوش

بریزید(تا جایی آب اضافه کنید که کاملا روی ماهی را بپوشاند) با قاشق چوبی هم بزنید

تا نمک در آب حل شود.درب ظرف را با پارچه بپوشانید. دبه را به مدت ۲۰ روز در آفتاب

بگذارید و روزی ۲ بار با قاشق چوبی هم بزنید.

پس از ۲۰ روز ماهی را در ظرفی بریزید و با دست ماهی را بمالید تا ماهی ها له شوند

سپس از آبکش رد کنید(تفاله ماهی را بیرون بریزید) خردل را پس از تمیز کردن بشویید

و روی پارچه تمیزی پهن کنید و روی آن را کمی نمک بپاشید. رازیانه و تخم گشنیز را

جداگانه بشویید و روی پارچه تمیزی پهن کنید و نمک بپاشید. ادویه ها را پس خشک شدن

توی تابه ریخته و بو دهید سپس آن را بکوبید و با آب ماهی مخلوط کنید. مهیاوه را در دبه

ریخته و پوست نارنج خشک را به آن اضافه کنید. در ظرف را ببندید. مهیاوه پس از ۲ هفته

آماده می شود.

نکات لازم:

در صورت دلخواه می توان به مهیاوه زیره فلفل سیاه و کنجد هم اضافه کرد.

               

[ 91/04/01 ] [ 21:0 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

« تعزیه برای اولین بار باورود حیدر آبادی ها ی هند به بندرعباس در این شهر معمول گشت . این گروه نخست تکیه ی میان شهر را به نام منبر حیدر آبادیها و به منظور برگزاری مراسم تعزیه انتخاب کردند و این تکیه اولین مکان نمایشی بندر عباس و تعزیه نخستین آیین نمایشی این منطقه است. » و شاید با تأسی از همین مجالس بوده است که محمد جعفر چیلک که در بندر عباس به امر قضاوت مشغول بوده است از قضایی حمایت کرده است .
بی شک قضایی بزرگترین و معروف ترین تعزیه سرای میناب است اما نمی توان گفت اولین تعزیه سرا در میناب نیز هست زیرا قبل از او شاعران دیگری نیز بودند که به این امر اشتغال داشتند از جمله ی آنها می توان از« ملا مسیحای مینابی» ، « ملا ثانی بحرانی» ، «ملا محب منو جانی» و...نام برد . چنان که خود قضایی در نقدی که بر شعر این شاعران نوشته این چنین می گوید: «... این قدر هم از اهل این جاها زیاد است اگر از اشعار ملامسیحای مینایی و ملاثانی بحرانی و ملامحب منوجانی مطالعه و ملاحظه نمایی ، اطلاع از شعریت اهل این جا وقوف به هم خواهی رسانیدن از آن جمله نوحه ای که ملاثانی گفته است این است که :
«حسین من شهید است ، وحید است، برو کرببلا باد صبا را ». قاعده ی« را »نفهمیده است که در کجا گفته باشد و ...» و همچنین از منصف ، پدر قضایی می توان نام برد. بنابر این تعزیه سرایان قبل از قضایی از لحاظ فنون شعری در سطح پایین تری نسبت به قضایی بوده اند. اما قضایی با نبوغ خود توانست تعزیه را به اوج خود برساند

[ 90/09/27 ] [ 21:20 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

گویش مینابی

    متاسفانه طی چند دهه اخیر بعلت گسترش وسائل ارتباط جمعی(که اکثرا فارسی زبان ومبلغ فرهنک حکومت مرکزی هستند) و مهاجرت گسترده به استان وگسترش جمعیت غیربومی واز طرفی محدودیتها و نبود فضا و اهرمهای لازم برای تبلیغ و اشاعه فرهنگ بومی ،باعث گشته که حتی خود مردم بومی هم به فرهنگ  مرکز گرایش پیدا کنند و والدین با بچه هایشان ازکودکی به زبان فارسی ( ان هم لحجه تهرانی ) گپ بزنند  ، متاسفانه این گرایش در بین طبقات بالا وتحصیل کرده ( دیپلم به بالا) به شدت وحدت بیشتری به چشم می خورد ،  در بین نیمی از طبقه متوسط و اکثریت طبقه زحمتکش ( کارمند ،کارگر ، جاشو وماهیگیر)  گرایش گریز از فرهنگ بومی کمتر به چشم می خورد .در چنین شرایطی  هر حرکت هنری و فرهنگی  که بتواند معرف فرهنگ این دیار باشد  ،قابل تقدیر و تشویق می باشد .

[ 90/07/23 ] [ 11:22 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

جغرافیای تاریخ میناب :

تاریخ میناب با تاریخ شهر هرمز باستانی درآمیخته است. درحال حاضر خرابه های این شهر در نزدیکی شهر میناب قرار دارد ودر مواقع این شهر جای آن را گرفته است. در سال 326 قبل از میلاد اسکندر مقدونی  دریاسالار خود- نثارخوس (نئارک) را از طریق مصب سند رهسپار خلیج فارس کرد. وی پس از عبور از سواحل مکران به دهانه رودخانه (( آد میس )) در نزدیکی شهر هرمز رسید ومورد استقبال اهالی شهر قرار گرفت وچندین روز در این شهر اقامت کرد.عده ای از مورخان ، بنیانگذاری شهر هرمز کهنه را به اردشیر بابکان (پاپکان) ساسانی منسوب می دانند، درصورتی که چندین قرن قرن پیش از آن سپاه اسکندر در این شهر اقامت داشته است.

در حدود سال1000 میلادی یکی از شیوخ عمان به نام محمد برای تصرف خلیج فارس وسواحل آن هجوم آورد واز نارضایتی اهالی هرمز نسبت به حاکم وقت استفاده کرد وبندر هرمز را تصرف کرد. پس از او، پسر وی به نام سلیمان وسپس فرزندان او حکومت شهر هرمز را به دست گرفتند.

در سال 1300میلادی جمعی از سواران مغول (نوادگان امیر تیمور گورکانی) به این شهر حمله کردند وخرابی بسیار به بار آوردند.در نتیجه امیر هرمز همراه با مردم شهر، بندر هرمز را ترک کرده وبه جزیره هرمز کنونی مهاجرت نمودند وبدین ترتیب حکومت خشکی هرمز به جزیره جرون منتقل شد.درسال1804-1793 میلادی سلطان عمان سلطان ابن احمد با حمایت انگلیسیها حاکمیت خود را در گواتر به ناصرخان حاکم آن ناحیه- تحمیل کرد ونفوذ خود را در سواحل مکران گسترش داد وبدین سان سواحل دریای عمان نیز به دست وی افتاد. وی در رویارویی با ایران احتیاط می کرد، اما سعی کرد تا اداره بندرعباس ومیناب را نیز به دست آورد. دراین ایام آقا محمد خان قاجار به دلیل درگیریهای داخلی فرصت نکرده بود تا قدرت خود را در جنوب کشور تحکیم نماید. بدین لحاظ جزایر قشم وهرمز تحت کنترل حکومت عمان قرار داشت. در سال 1852 با توافق دولت ایران وعمان عهدنامه ای تنظیم شد که طی آن ، اراضی سواحل وجزیره های ایران وشهر میناب مجددا به مالکیت ایران درآمد میناب امروزی که تاریخ آن با قدمت تاریخی هرمز قدیمی در آمیخته است شهری آباد وپر رونق است این شهر یکی از نواحی مستعد کشاورزی استان هرمزگان نیز هست ومحصولات جالیزی ، مرکبات وخرمای آن بسیار معروف می باشد.

[ 90/07/11 ] [ 21:28 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

امامزاده حسن مجتبي (ع) هرمزگان ميناب بيابان   بيابان بصره

امامزاده شهباز(ع) هرمزگان ميناب سندرك

امامزاده شاه ولي(ع) هرمزگان ميناب مركزئ بندزرك سولقان

امامزاده حسن مجتبي (ع) هرمزگان ميناب مركزئ بندزرك باغگلان

امامزاده شاه مرعشي(ع) هرمزگان ميناب مركزئ تياب چلوگاوميشي

امامزاده حضرت ابولفضل (ع) هرمزگان ميناب مركزئ   تياب تياب

امامزاده امامزاده امام رضا(ع) هرمزگان ميناب مركزئ حومه فخراباد

امامزاده  امامزاده سيد بابا(ع) آقا هرمزگان ميناب مركزئ گوربند

امامزاده  زين العابدين(ع) هرمزگان ميناب مركزئ ميناب

 امامزاده  شاه اسماعيل (ع) هرمزگان ميناب مركزئ حومه

قدمگاه شاه محمد (ع) هرمزگان ميناب بيابان بماني كوهستك

قدمگاه حضرت علي (ع) هرمزگان ميناب مركزئ   بندزرك دودو

قدمگاه ابوالفضل (ع) هرمزگان ميناب مركزئ حومه شهمرادي

قدمگاه  حضرت ابوالفضل(ع) هرمزگان ميناب مركزئ حومه بلبلي

 قدمگاه مولا علي (ع) هرمزگان ميناب مركزئ گوربند تيرور

قدمگاه امام رضا (ع)هرمزگان ميناب مركزئ گوربند حاجي خادمي

قدمگاه اميرالمومنين (ع)هرمزگان ميناب مركزئ گوربند نوبندجديد

قدمگاه حضرت ابوالفضل (ع)هرمزگان ميناب توكهور چراغ آباد احمدآباد

قدمگاه امام زين العابدين(ع)هرمزگان ميناب مركزئ ميناب

قدمگاه موسي كاظم (ع)هرمزگان ميناب مركزئ ميناب

قدمگاه امام حسن مجتبي (ع)هرمزگان ميناب مركزئ گوربند حاجي خادمي

قدمگاه امام زين العابدين(ع)هرمزگان ميناب مركزئ ميناب

قدمگاه ابوالفضل (ع)هرمزگان ميناب مركزئ حومه فخراباد

قدمگاه  حضرت ابوالفضل (ع)هرمزگان ميناب مركزئ ميناب

زیارتگاه پاکمان شیخ ابوالحسن پازیارت


                                        ... >>التماس دعا<<...



[ 90/07/08 ] [ 0:0 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

هرمزگان سرزمینی است جنوبی و آرمیده در کناره های خلیج فارس و دریای عمان ؛ در تاریخ حضوری دیرینه دارد با مردمی که همواره سنت های با ارزش خویش را پاس می دارند .

مراسم ویژه ماه محرم یکی از سنت های ارزنده است که از دیرباز همواره مورد توجه مردم هرمزگان بوده ، هرسال با شکوه فراوان برگزار می شود .

با نگاهی گذرا شما را با گوشه هایی از این مراسم باشکوه آشنا می سازیم .

1-     علم گردانی :

اکثر حسینیه های هرمزگان به ویژه در بندرعباس و میناب با آغاز ماه محرم به نام یکی از معصومین (ع) علم می بندند و آن را در محله ها همراه با دسته های سینه زن می گردانند . این گردش علم را پرسه می نامند .

تعدادی از علم های مشهور : علم حضرت ابالفضل (ع) – دو علمان – امام رضا (ع) – زین العابدین (ع) – امام حسن (ع)- علم رسول الله – علم صاحب الزمان

2-     پرسه تابوت :

از روز هفتم محرم بعضی از حسینیه ها تابوت را با پارچه های رنگین نذری و آیینه و گاه شمشیر تزئین می کنند و همراه با علم در محله ها می گردانند . حرکت تابوت بسیار دیدنی است . علاوه بر دسته سینه زن نوازندگانی با سرنا و دهل تابوت را همراهی می کنند .

3-     حجله گردانی :

حجله قاسم از نظر ظاهر شبیه به تابوت است با اندکی اختلاف در سقف آنها . اتاقکی چوبی با ابعادی حدوداً 2*1.5 متر که با آیینه های بزرگ ، قالیچه ، پارچه های رنگین و انواع وسایل تزئینی آراسته می شود .

مراسم حجله گردانی در شب نهم محرم برگزار می شود . روز عاشورا این حجله زیبا به خون حضرت قاسم آغشته می شود .

4-     سنگ زنی :

این مراسم همراه با علم گردانی است . دسته ی سینه زن دایره وار علم حضرت عباس (جریده) را درمیان می گیرد و همراه با نوحه خوانی به جای سینه زدن دو قطعه سنگ کوچک را همراه با چرخش موزون به هم می زنند . سنگ زنی امروزه فراموش شده گاهی در بعضی از حسینیه های هرمزگان اجرا می شود .

5-     مراسم ویژه علم پیغمبر در شهرستان میناب :

در روز پنجم محرم در میناب دو علم در دو حسینیه جداگانه همزمان بسته می شود . علم پیغمبر و علم صاحب الزمان . این دو علم بسیار مورد توجه مردم میناب است به گونه ای که عصر روز پنجم محرم اکثر مردم این شهر در این مراسم شرکت می کنند و برای علم ها گوسفند قربانی کرده نقل و گل و سکه و گلاب بر آنها می پاشند .

6-     مراسم ویژه عاشورا :

در تمامی شهرهای هرمزگان این روز با حرکت دسته های سینه زنی همراه با علم ، تابوت و حجله آغاز می شود . در بندرعباس و میناب روز عاشورا شکوه خاصی دارد . شبیه سازی اصلی ترین بخش این مراسم است .

شمر ، ساربان ، شیر ، کاروان اسرا ، نیزه داران خشن و ذوالجناح همراه با کبوتران خونین بال فضایی دردآلود می سازند . اوج این عزاداری با آتش زدن خیمه های اطفال به پایان می رسد .

7-     تعزیه :

از دوره قاجاریه به این سو همواره تعزیه در هرمزگان مورد توجه بوده خاستگاه اصلی آن نیز میناب است . مرحوم حسینعلی قضایی مرثیه سرای بزرگ جنوبی اکثر مجالس تعزیه را سروده یا تنظیم کرده است . مهمترین مراکز اجرایی تعزیه خوانی در استان : میناب ، بندرعباس ، فین ، رضوان ، گهره و جزیره هرمز است .

8-     سینه زنی :

در ده روز اول ماه محرم سینه زنی به دو صورت نشسته و ایستاده برگزار می شود . در سینه زنی نشسته مردان یا زنان  دایره وار نشسته همراه با نوحه خوان به سینه و گاه به زانوی خود زده بیتی از نوحه را گروهی پاسخ می دهند . در سینه زنی ایستاده مردان به شکل دایره می چرخند و درحالیکه با دست چپ کمربند یکدیگر را گرفته اند با دست راست بر سینه ی خود می کوبند . اوج این سینه زنی وقتی است که نوحه خوان ، واحد می خواند .

این نوع سینه زنی در بوشهر و خوزستان نیز دیده می شود .

9-     روضه خوانی :

در ماههای محرم و صفر ، روضه خوانهای محلی ( زنانه و مردانه ) مصائب اهل بیت را همراه با اشعار مرثیه سرایان بزرگ برای مردم بازگو می کنند . روضه خوانها ( معمولا زنان ) گاه در بیان موضوعی ، چون تعزیه از حرکت و اجرای نقش سود برده به گرمی مجلس می افزایند .

روضه خوانی از رایج ترین مراسم عزاداری هرمزگان در طول سال است .

10-حنابندان :

مراسم حنابندان حضرت قاسم اگرچه گوشه ای از مجلس تعزیه حضرت قاسم است اما گاه حنابندان جداگانه و در مجلس روضه خوانی شب نهم محرم اجرا می شود . اشعار سوزناک که به شکل همسرایی خوانده می شود همراه با سینی های حنا ، شیرینی و شمع مراسم را بسیار حزن انگیز می سازد .

11-شام غریبان :

در شب یازدهم ماه محرم مانند سایر نقاط کشور دسته های سینه زن درحالیکه شمع روشنی در دست دارند به راه می افتند و به عزاداری می پردازند .

12-آمدن بنی سعد :

در شب دوازدهم ماه محرم در میناب گروهی که خود را بنی اسد می نامند با بیل و کلنگ در حالیکه به سر و سینه می زنند در حسینیه ها می گردند و با ناله و زاری می گویند که برای دفن شهدا آمده اند . این مراسم امروزه کمرنگ شده و کمتر برگزار می گردد .

عزاداری حضرت سیدالشهدا در هرمزگان با گرامیداشت اربعین حسینی آرام آرام به پایان می رسد . اگرچه در طول سال و در مناسبت های مختلف همچنین شبهای دوشنبه و جمعه مراسم روضه خوانی همواره برپا می شود .

 

بنا به در خواست چند تن از دوستان چند عزای محلی را در وبلاگم میگذارم امیدوارم که مورد قبول شما واقع گردد.

.....................................

نوحه ی صدای ناله ای آید شمرده

صدای ناله ای آید شمرده آی نمی دانم که مرده

که امشب تا سحر خوابم نبرده آی نمی دانم که مرده

صدای کودکی آید جگر سوز که با قلب غم اندوز

چرا بابا مرا همراه نبرده آی نمی دانم که مرده

زنی می گفت بیا ای نور دیده بیا ای غم رسیده

مخور غم باب مظلومت نمرده آی نمی دانم که مرده

که هنده را بگفت این ماجرا چیست که صبر و طاقتم نیست

که اهل شام ورا از صبر و برده آی نمی دانم که مرده

یزید بی حیا از جا بر آشفت آی جواب هنده را گفت

اسیرانی به حکم ما سپرده آی نمی دانم که مرده

اگر داری تو میل شب نشینی که ایــــــشان را ببینی

محبت کن به ایشان خورده خورده آی نمی دانم که مرده

اگر جودی بنالد هر شب و روز بود بزمش جگر سوز

به ماتم داری او جا سپرده آی نمی دانم که مرده

....................................

چون به صف کربلا

 

چون به صف کربلا شاه شهیدان رسید

گفت و ایا خواهرم موسم افغان رسید

مژده ی قتل مرا هاتفی از غیب و گفت

شو تو مهیا حسین قتل جوانان رسید

بازوی عباس من ظلم و نماید قلم

درد و الم قسمت زینب گریان رسید

می شود این سر زمین قاسم من پایمال

قسمت دامادیش سم ستوران رسید

تازه جوانان من غرقه به خون می شوند

عشرت و شادی گذشت مرگ وشتابان رسید

دست الم زن به سر رخت سیه کن به ببر

بهر علی اکبر م نوبت میدان رسید

راغب محزون چرا خوف و زعصیان کنی

غم تو مدار از گنه شافع عصیان رسید

......................................

ای پادشه خوبان ای تاج ســـــــــر زینب

 

بر خاک سیه کردی منـــــــزل ببر زینب

تاسایه تو بودی من سایـــــــه نشین بودم

بعد از تو به غارت رفت منزل ببر زیـــنب

گریم به یتیمانت نالـــــــــــــم بصغیرانت

یا بر تن عریانت خون شد جگــــــر زینب

از بس که روان کردم در ماتمت ای سرور

دیگر نبود آبی جـــــز چشـــــم تر زینب

گردیده سفید از غم این گیسوی مشکینم

از مرگ حسین خم شد یا رب کمر زینب

گفتم که تو بگذاری تابوت مــــرا بر دوش

بر کشته ی تو افتاد آخـــــــر نظر زیـــــــنب

کو قاسم دامادت کو اکبـــــــــــــر ناشادت

عباس دلاور کو نور بصــــــــــــــــر زینب

ای تشنه لب عطشان بردند مـــــــــرا در شام

داری تو چرا آرام ای همــــــــــــسفر زینب

بعد از پدر و مادر خواهر به توام خوش بود

از بعد علی بابـــــــــــــم بودی پدر زینب

صد شکر که من دادند این منصب عالی را

از روز ازل سَیّاح شد نوحـــــــــه گر زینب

.......................................

چه از زین بر زمین  آن شاه مبیین بادرد و غم افتاد

تو گویی آن زمان پاشیدآسمان لوح وقلم افتاد

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

صدا زد جبرییل  با حال حزین کز و صف سماوات

که شد قتل حسین فی کرببلا از ظلم و جفا ها

ندارد یاوری ـــ   واویلا حسینم

ندارد غم خورری ـــ واویلا حسینم

ببالین سرش  ـــــ  واویلا حسینم

نباشد خواهری ـــــ  واویلا حسینم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

نموده شمر دون آن شوم زبون در لجه ی خونش

که می پوشد کفن؛ با رنج و محن بر قد نکویش  

بر آر از خواب ناز ــــــ واویلا حسینم

سر ای  شاه حجازــــــــ  واویلا حسینم

دعایش شد قبول ــــــــ واویلا حسینم

به هنگام نماز  ـــــــــ واویلا حسینم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

به پشت اشتران در کوفه روان کلثوم حزینش

به زنجیر ستم خولی زا ِلم بسته عابدینش  

پریشان خواهرش  ـــــــ  واویلا حسینم

جگر خون دخـترش ــــــ واویلا حسینم

به نوک نیزه ها ـــــــــ  واویلا حسینم

علم باشد سرش ــــــــ  واویلا حسینم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

منادی زد ندا از فوق سما کی حضرت جبرییل

 بدشت کربلا چون تیر دعا پر زن تو به تعجیل

سلام از من رسان ـــــــ واویلا حسینم

بر شاه جهان  ــــــــــ واویلا حسینم

که بخشیدم به تو ــــــــ واویلا حسینم

گناه شیعیان ــــــــــــ واویلا حسینم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

قضایی تا جزابا شور وعزا بر سینه زند سنگ

به بَر دارد ببینای شاه مبین این جامه ی شب رنگ 

بشو او را شفیع ــــــــ  واویلا حسینم

تو ای عالی رفیع ـــــــ واویلا حسینم

که در نو حه گری ــــــــ واویلا حسینم

تو را باشد شفیع ـــــــــــ واویلا حسینم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چه از زین بر زمین  آن شاه مبیین بادرد و غم افتاد

 تو گویی آن زمان پاشیدآسمان لوح وقلم افتاد

...........................................

اکبر به دشــــت نینوا تابان چو ماه انوری                        شد جلوه گـــر پیش سپاه با صورت پیغمبری

رخشنده شد طرف چمن سر زد سهیل اندر یمن          گشته مقابل گوییا با زهره و با مشتـــــــــــــری

دارد شبا هت با نبی باشد شجاع همچون علی             آمد به جنگ مشرکین با ذلفقار حیــــــــــدری

این نوجوان بو تراب عالم کند یکسر خراب                        حقا که این رعنا جوان ختم است و اندر داوری

گفت ابن سعد ای اهل شام شد یوم عاشورا تمام         باشد حسین را نور عین فرزند و هم تاج ســـری

زد تیغ منفض ناگهان بر فرق آن رعنا جوان                   چشم حسین بی نور شد از هجر روی اکبـــــری

ذاکر نما هر صبح و شام نوحه سرا ورد زبان                   دارد امیــــد اندر جزا شافع به یوم

..................................... 

[ 90/06/29 ] [ 12:31 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

 

 

میناب امروزی که تاریخ آن با قدمت تاریخی هرمز قدیمی درآمیخته است، شهری تاریخی با قدمتی طولانی است. این شهر یکی از نواحی مستعد کشاورزی استان هرمزگان نیز هست و محصولات جالیزی، مرکبات و خرمای آن بسیار معروف می‌باشد

پنجشنبه بازار میناب یکی از جاذبه های گردشگری این شهر تاریخی بوده است این بازار که از لحاظ مکانی در مرکز شهر میناب و نزدیک بازار اصلی این شهر قرار گرفته است محل داد و ستد و فروش محصولات مختلف کشاورزان ،باغداران و کسبه مینابی بوده است

 

        شهرت این بازار گردشگران و علاقه مندان بسیاری را به این محل کشانده است این بازار که روزهای پنجشنبه هر هفته رونق می گرفت نه تنها اهالی این شهر بلکه بلکه کسبه و خریدارانی از شهرهایی مانند جیرفت، کهنوج، منوجان، نودژ، رودان،رودخانه، بشاگرد، سندرک، سیرجان، سیریک، جاسک، بندرعباس و داراب را پذیرا می باشد حضور مردم در این مکان فراتر از یک فعالیت اقتصادی بوده است در کنار دادوستدهای رایج فرصت دیدوبازدید بیشتر و حتی وصلت و...در این بازار صورت می گرفته است

پس از یک هفته انتظار،فروشندگان محصولات خود را جهت فروش به پنجشنبه بازار عرضه می کردند این محصولات که بیشتر شامل کوزه، کوار، گراشى، ظروف سفالى، بادبزن، انواع حصیر، سبد، دم کش و ده ها نوع صنایع دستى دیگر بوده است که حاصل تلاش کشاورزان،صنعتگران و کسبه اطراف می باشد و البته در این میان صنایع دستی جایگاه ویژه ای داشته است این محصولات که اغلب از مرغوبیت خاصی برخوردار بوده است وانواع آنها به بیش از 160قلم می رسد بیشتر حاصل دست زنان هنرمند منطقه است

 

پنجشنبه بازار میناب گذشته پررونقی را پشت سر گذاشته است روزهایی که هجوم جمعیت به این بازار به اوج خود می رسید صدای همهمه مردم و کسبه در هم می آمیخت صنعت گران مینابی در گوشه ای از بازار مشغول ساخت محصولات خود در انظار عمومی بودند و این بازار در واقع یک نمایشگاه گسترده از توانایی های مردم این منطقه بوده است. کوزه ای سفالی مانند جهله از جمله صنایعی بوده است که با دستان هنرمند ان روستای شهوار میناب شکل می گرفت و البته مشتریان فراوانی داشته است . مورخان سابقه این صنعت را به ده هزار سال پیش یعنی دوره باستان می دانند به جز میناب در منطقه کلپورگان بلوچستان نیز کار می شود

امروز از گذشته با رونق پنجشنبه بازار میناب خبری نیست در اثر ساخت وسازهای عریض وطویل وبی قاعده این مکان فرهنگی-تاریخی هرروز کوچکتر از گذشته می شود فروشندگان پنجشنبه بازار توسط شهرداری هر روز به گوشه ای رانده می شوند این روزها عده ای از فروشندگان توسط شهرداری در حاشیه رودخانه میناب مستقر شده اند و عده ای دیگر بر حسب همان عادت دیرینه دراین مکان تاریخی که اصلا دیگر رونق گذشته را ندارد حاضر می شوند

      

[ 90/06/29 ] [ 11:51 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

شناخت زبان هرمزگانی

زبان هرمزگانی یکی از بکرترین شاخه‌های زبان پارسیک رایج در ایران است، اما متاسفانه نه زبانشناسان ما، این زبان را به درستی می‌شناسند و نه گویشوران آن. حتی محققین محلی نیز فکر می‌کنند که این یک لهجه و یک گویش خودرو و بی‌ارزش است، در حالیکه این زبان، نه فقط بر اساس دستور اصیل زبان پارسیک استوار است، بلکه گنجینه‌ای از واژه‌های گمشده‌ی زبان فارسی را در خود دارد.

یکی از ویژگیهای این زبان اینست که در کل لغات بنیادین آن، حد اکثر ـ بیش از ده غلط وجود ندارد و این، خیلی عجیب است ـ زیرا حتی همین زبان فارسی و انگلیسی، که دانشمندان و زبانشناسان بسیاری رویش کار می‌کنند و دائما مشغول به اصلاح آن هستند، در هر ده کلمه، پنج ‌کلمه غلط دارد!...

البته اهالی هرمزگان نباید از این بابت بخودشان ببالند، زیرا این زبان را ایشان نساخته‌اند؛ این زبان در یک دورانی، در نیمه غربی ایران کاملا رایج بوده است ـ بقیه خیلی تغییر کرده‌اند ـ اما این یکی، تقریبا دست نخورده باقی مانده است.

توضیح یکم: زبان هرمزگان و لارستان، دقیقاً از یک ریشه و یک منشأ هستند اما بظاهر بسیار با یکدیگر متفاوتند (یعنی به تدریج متفاوت شده‌اند) بطوری که تقریباً هیچ هرمزگانی باور نمی‌کند که زبان هرمزگانی، همان لارستانی‌ست؛ و همینطور، تقریباً هیچ لارستانی هم قبول نمی‌کند که زبانش با هرمزگانی، از یک منشأ است. البته ظاهراً همینطور است، یعنی تفاوت زبان لارستانی و هرمزگانی به حدی است که این دو طایفه، زبان همدیگر را نمی‌فهمند مگر آنکه (به نحوی) مدتی با هم در رابطه بوده باشند.
آنچه بین دو زبان لارستانی و هرمزگانی تا این حد تفرقه انداخته است، تا حد زیادی به فرهنگ و تفکر این دو قوم بر می‌گردد اما در نگاه اول، سه عامل مهم در این امر دخیل بوده که هر سه عامل، منحصر به فرهنگ مردم ناحیهٌ لارستان است:
یکی اینکه مردم لارستان (به تدریج) کلمات و عبارات را تا حد زیادی خلاصه کرده‌اند ـ مثال:
[تَ ز بَر آئوردِم ta.z.bar.ā.ord.em ] یعنی [تو از برای من آوردی].
عامل دوم این است که مردم لارستان، بیش از آنکه کلمات و عبارات را در معنای کلاسیک بکار ببرند، آنها در اشکال استعاره، یا مبالغه و یا اصطلاح بکار می‌گیرند ـ مثال:
[مَ بَرخِشه که مَ ئو ma.barxeša.ke.ma.ou ] [(مَ = من) + (برخِشه = چیزی را نیمی در بغل و نیمی بر زمین کشان کشان جابجا کردن) + (مَ ئو = آوردم)].
عبارتِ فوق می‌تواند یک معنای ساده داشته باشد، مثل: [ آوردم] ـ و یا می‌تواند معنای جامع‌تری داشته باشد، مثل [او (آن) را آوردم] ـ باز می‌تواند بیان یک واقعه باشد، مثل: [او (آن) را کشان کشان (با زحمت زیاد) آوردم] ـ و همچنین می‌تواند بیان یک مناقشه باشد، مثل: [او را به زور (یا با قدرت بدنی) آوردم].
پس درک معنای عبارت فوق، بستگی با حالت گوینده و شنونده و روابط بین آن دو دارد. ضمناً بستگی به این هم دارد که متکلمین آن، از کدام قشر جامعهٌ لارستان باشند زیرا در لارستان و بخصوص در شهر لار و اطراف آن ـ و مخصوصا در میان اقشار مختلف یک شهر (در ناحیهٔ لارستان)، مفهوم عبارات و اصطلاحات، یکسان نیستند.
غیر از آنچه گفته شد، در گفتار لارستانی، نوعی طنز پنهان وجود دارد که زبانشان را برای خودشان شیرین‌تر، جذاب‌تر، نرم‌تر و همینطور قاطع‌تر می‌کند اما این خصیصه بطور ناخودآگاه صورت می‌گیرد لذا درک آن حتی برای اهالی لارستان هم ناشناخته است تا چه رسد به غیر.
در مبحث زبان لارستان، در مورد این خصوصیات، بقدر کافی توضیح داده‌ایم.

توضیح دوم: بسیاری افراد، بخصوص کسانی که در زبانشناسی تخصص دارند بر ما خرده گرفته‌اند که چرا لهجه‌های بومی را (زبان) نامیده‌ایم.
ما بارها و بارها دلائل خود را گفته‌ایم و باز هم عرض می‌کنیم که: (لهجه یا گویش) هنگامی به زبانی اطلاق می‌شود که در مقایسه با زبان مقابل، جز در در نوع تلفظ، فرقی نباشد ـ مثلا زبانهایی مثل کرمانی و یزدی و اصفهانی، در مقایسه با زبان فارسی رسمی، یک لهجه محسوب می‌شوند، اما در مقایسه با زبان عربی یا انگلیسی، یک زبان بحساب می‌آیند ـ یعنی استقلال یک زبان، بسته به دستور آن زبان است نه نوع تلفظ کلمات.

[ 90/05/05 ] [ 19:50 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

صنایع دستی سفالي میناب

 

بطور کلی صنایع دستی در شهرستان میناب را به سه گروه می توان تقسیم نمود: 1- صنایع دستی سفالی 2،- صنایع نخیلاتی و 3- پوشاک سنتی ؛که باز هم می توان آنها را به دو دسته صنایع رایج و فعال و صنایع فراموش شده طبقه بندی نمود. صنایع فعال آن صنایعی هستند که در حال حاضر از رونق و رواج کامل برخوردارند و همچنان به صورت گسترده انجام می شوند و دسته ی دوم آنچنانکه از عنوان مطلب آشکار است صنایعی می باشند که در گذشته رایج بوده اند ولی هم اکنون بکلی فراموش و یا اینکه در مقیاس بسیار محدود و جزئی انجام می شوند. یکی از ویژگی های بارز میناب وجود انواع و اقسام صنایع دستی می باشد که قدمتی چند هزار ساله دارند و قبل از عصر فلز و ماشین در شهر میناب رواج داشته. سازندگان آن صنایع دستی طی یک هفته وسایل ساخته شده خود را از روستاهای دور و نزدیک جهت معاملات پایاپای یا خرید و فروش به مرکز شهر می آوردند و در پنج شنبه بازار آن که شهرتی جهانی داشته به معرض فروش می رسانده ا ند.

میناب از جمله شهرهایی است که در مورد صنایع دستی دارای امکانات بالقوه فراوانی است و در گذشته قدمت بالایی نیز داشته است و باعث تاسف است که خیلی از این رشته ها از بین رفته اند ویا در حال نابود ی اند ؛ در حالی که نیروهای انسانی فراوانی در این روستاها  بدون شغل هستند و با توجه به اینکه صنایع دستی در مناطق روستایی این شهر قابل توسعه بوده می توان با رساندن خدمات فنی به آن تعداد رشته هایی را که کمبود مواد اولیه در آنها وجود ندارد  را احیا و پس از هدایت در جهت همگانی شدن مصرف محصولات  کوشید.

پرواضح است در صورت افزایش تقاضا ، تولیدات صنایع دستی حتی صنایعی که روبرو با نابودی بود ه اند نیز افزایش خواهد یافت؛ واین امر میسر نمی شود مگر با تبلیغات گسترده برای مصرف صنایع دستی بومی .

شک نیست هر شهری که صنایع دستی بیشتری داشته باشد نسبت به دیگر شهرها متمدن تر  و پر پیشینه تر  و با فرهنگ تر است و یکی از ویژگی های میناب متمدن وجود  انواع صنایع دستی است که حتی قبل از عصر فلز در این شهر پر جنب و جوش و پر افتخار رواج داشته است . حصیر بافی از رایج ترین و معمول ترین صنایع دستی و تولیدات سنتی شهرستان میناب است ، وجود نخلستان ها و درختان فراوان خرما این فرصت را برای مردم میناب فراهم آورده تا با شاخ و برگ آن  درختان به تولید و بافت گونه های مختلف حصیر بپردازند ، حصیر ها بر حسب نیاز مواد استفاده  به گونه های مختلفی  بافته می شوند ، بافت زبر و خشن و زمخت با تار و پود درشت و زخیم برای برپا ساختن کپر  و بافت ظریف برای فرش نمودن و تزئین داخل کومه است.حصیر بافان میناب بیشتر در مناطق :  بشاگرد ، بهمنی ،نصیرائی، محمودی ، چلو و دیگر روستاهای اطراف سکنی گزید ه اند و شیوه کار بدین ترتیب است که ابتدا شاخه های جوان و زائد درخت خرما را هرس می نمایند و پس از تبدیل نمودن  به نوارهای باریک مدتی آن ها را در معرض نورآفتاب قرار می دهند تا خشک و زرد رنگ گردند ؛ آنگاه رشته ها را در آب می خیسانند تا خوب نرم و انعطاف پذیر شوند ، محصولی که به دست می آید د ر واقع مواد اولیه  و اصلی تولید و ساخت و با فت ا نواع فر آورد ه های حصیری را تشکیل می دهد و متناسب با محصولی که قصد ساخت  و تولید آن را دارند ، از انواع خاصی از آنها استفاده می نمایند .

سفالگری نیز در روستاهای شهوار ، گوربند و حکمی میناب سابقه ی کهن دارد ، کوره های زمینی و چرخ سفالگری دستی که شکل و فرم آن به دوران کهن برمی گردد خود گواه این مدعاست.سفالگران روستای شهوار هنوز به شیوه ای که از نیاکانشان آموخته اند به حرفه ی سفالگری مشغولند این حرفه در این منطقه دارای پیشینه ای بس کهن می باشد ، شکل و فرم چرخ های سفالگری ساده دستی، کوره های زمینی ، ابزارهای ابتدائی و نیز نحوه ی ساخت سفالینه ها چهره ی زندگی  مینابیان دنیای باستان را در ذهن ا نسان تداعی می کند.

اما  روستائیان میناب در مورد صنایع دستی از نوع البسه و پوشاک نیز فعال بود ه اند که در این راستا می توان به روستای کلیبی اشاره نمود که مرکز ساخت چادر شب (کیس) بوده و روستا های جوزان و سرریگان نیز که محل تولید لنگ و گروگ نیز خود یکی از مراکز مهم پارچه بافی این منطقه در دوران گذشته بوده است که علاوه بر رفع نیاز های محلی  از کشورهای حوزه ی خلیج فارس و حتی هندوستان نیز سفارش دریافت می کرده است.و ده سیکوئی ( از بخش بیابان ) نیز یکی از روستاهایی است که به ساخت روبند ( برقع)  شهرت داشته و برقه های مخصوص می ساخته اند.

سخن کوتاه اینکه صنایع دستی از نوع البسه ی میناب شامل: قالیبافی، گلیم بافی، گفه بافی، سفالگری، حصیربافی، گلابتون دوزی، سوزن دوزی، خوس دوزی، زری بافی، چادر شب بافی، جاجیم بافی، مبلمان سازی، خرسک بافی، سنگ تراشی، خیمه بافی، صنایع دستی دریایی و انواع بافته های دارای کوچک نظیر توبره، کشکدان، نمکدان و خورجین است. این صنایع دستی عمدتاً فصلی بوده و نود درصد تولید کنندگان را زنان تشکیل می دهند.

صنایع دستی سفالی

سفالگری از جمله صنایعی ا ست که در روستا های اطراف میناب از جمله شهوار و حکمی رواج بسیار دارد و بخشی از کالا های پنج شنبه بازار را به خود اختصاص می دهند ؛سفال یکی از قدیمی ترین و مهمترین دست ساخته های هنری بشر است و از آنجا که هنر، تاریخ و شیوه ی زندگی اقوام گوناگون است؛ قدر و ارزش ویژه ای دارد. سفالگری در میناب بویژه در روستاهای شهوار، حکمی و گوربند سابقه ای بسیار کهن دارد . در گذشته ی نه چندان د ور در این شهر سفالگری از رونق و رواج خوبی برخوردار بوده ا ست اما در حال حاضر به دلیل عدم وجود بازار فروش و کاربردی نبودن محصولات سفالی در زندگی مدرن عصر جدید این صنعت کهن را در آستانه فراموشی قرارداده است. اما مهمترین صنایع دستی سفالگری در میناب:جهله، گشته سوز و شمعدان (یک نوع ظرف بخور دادن)، قلیان و سر قلیان، شتر گلی، گدوک (کوزه، آب کوچک) ناودان، گراشی، (ظرف نگهداری خرما) کوار(ظرف آبخوری حیوانات)، برنگ (لیوان آبخوری)، کربه (آفتابه گلی) لوله ممر (لوله ای سفالی برای آبیاری باغ) مرزی آب (لوله ناودانی سفالی) و....که جهت آشنایی خوانندگان ساخت چند نوع از صنایع دستی سفالی میناب در اینجا شرح داده می شود.

جهله :

جهله ظرف آب کروی شکل است که گنجایش آن در حدود 12-10 لیتر است جهله به لحاظ نقش مثبتی که دارد هنوز مورد استفاده بسیاری از بومی های این حوالی است.

وسایل لازم برای ساخت جهله، خاک رس، ریسمان مخصوص، آب و سوزن می باشد. برای تهیه جهله ابتدا  پس از خاک برداری از زمین مورد نظر  آنها را به گودال خمیر منتقل می کنند و مدت یک شبا نه روز در گودال می گذارند و آنگاه خمیر را از گودال  در آورده و خوب لگد می کنند تا سفت تر شود و بعد ا ز این مرحله گل ها را به صورت چانه کرده به پای چرخ می آورند ، استاد از آن چانه گل ، با نرمی خاص انگشتانش انگاره می سازد ( انگاره یک مرحله از ساخت جهله است که شبیه کوزه می باشد ) و در فرصت های بعدی  انگاره  را با تخته ای گرد و دسته دار آنقدر می کوبند تا آن را به شکل جهله در می آورند و بعد از آنکه جهله مدتی در آفتاب ماند به کوره ی جهله پزی منتقل می کنند. معمولا گروه جهله سازان از سه نفر کمتر نیستند: 1- استاد کار که کارش انگاره ساختن است 2- شاگرد که کارهای مربوط به گل و خمیر را انجام می دهد 3- خشم چین ،کسی که موظف است هیزم مورد نیاز را برای گرم کردن کوره فراهم آورد .

ساخت جهله در دو مرحله انجام می شود مرحله ی اوّل با چرخکاری و مرحله ی دوم تنها با کمک د ست و نوعی ا بزار کوبیدن صورت می پذیرد. چرخ دستی که در ساخت این نوع کوزه به کار می رود شامل صفحه ای مدور به قطر 170 الی 100 سانتی متر است که در قسمت زیرین آن سنگ مسطح دیگر به قطر 30 الی 35 سانتیمتر با گل به صفحه بالایی متصل شده و فرو رفتگی مرکزی آن چوبی به نام  میخ چرخ قرار گرفته ا ست. میخ چرخ  ، برآمدگی چوبی و نوک تیزی است که در زیر زمین قرار می گیرد و چرخ حول محور آن می چرخد به صفحه مد ور چرخ در اصطلاح محلی « چرخ سنگ» گفته می شود، در سطح بالایی و قسمت های حاشیه صفحه چرخ سوراخ هایی ایجاد شده که جهت چرخاندن آن مورد ا ستفاده قرار می گیرد. پس از تهیه چانه گل که به زبان محلی «مستح» گفته می شود ،آن را روی صفحه چرخ قرار می دهند. سپس صفحه چرخ را با کمک چوب باریکی به نام «دارچرخ» که از شاخه درخت خرما ساخته شده است به گردش درمی آورند، بدین ترتیب با انجام عمل چرخکاری از چانه گل مذکور استوانه ای با دیواره های ضخیم که به آن « انگاره» می گویند، ساخته می شود که پس از تکمیل از روی چرخ برداشته می شود. این استوانه را مدتی در برابر هوای آزاد یا در زیر نورآفتاب قرار می دهند، سپس ا ستاد کا ر ا ستوانه های ساخته شده را در داخل حفره کاسه مانند و گودی که روی زمین ایجاد شده و به آن « شنده» می گویند قرار می دهند و دست چپ خود را با یک تکه سفال پخته شده مکعب مستطیل شکل که به آن «سنگ جهله» گفته می شود به د ا خل ا ستوانه می برد و با دست دیگر از بیرون با استفاده از نوعی قاشقک چوبی و سنگین به نام « کتک » به آرامی بر بدنه ضربه می زند و در همین حال آن را داخل حفره «شنده» می غلتاند و عمل ضربه زدن را آنقدر ادامه می دهد تا کف کوزه کاملاً کروی شود. در مرحله ظریفکاری استاد کار از قاشقک سبک دیگری به نام «چاپا» جهت ضربه زدن به بدنه کوزه استفاده می کند. سپس با کمک وسیله ی دیگری به نام «خار» که عبارت است از؛ تکه گلی که سوزن هایی به آن متصل شده روی سطح جهله (jahla) جهت تزئین شیارهایی به شکل موج بوجود می آورد؛ این شیارها بیشتر روی گلوی جهله و نزدیک به آن اجرا می شود و در حقیقت تداعی کننده محتوای درون آن یعنی آب می باشد، علاوه بر شیارهای مذکور، چهار زائده تزئینی دیگر به نام « پستونه» نیز روی بدنه کار ایجاد می کند. استادکار سفالگر در مرحله ضربه زدن و شکل دهی «جهله» به طور مرتب سطح خارجی ظرف را به خاکستر آغشته می کند تا بدین ترتیب قاشقک چوبی به بد نه کار نچسبد و نیز مقداری خاکستر بر اثر ضربه به داخل گل که هنوز نرم ا ست نفوذ می کند و بنا به اظهار جهله سازان سبب ا فزایش قدرت خنک کنندگی آن می گردد و نیز ا ز ترک برداشتن آن جلوگیری می  کند. پس از اتمام کار،  جهله یک روز در سایه می ماند پس در آفتاب قرار می گیرد و از چهار یا پنج روز به کوره حمل می شود. جهله های آماده شده به آرامی در کوره چیده می شوند و پس از اتمام کار سر کوره را با گل ا ند و د کرده  و سپس یک ساعت تمام آتش کوره را زیاد می کنندتا جهله ها خوب پخته و سفید شود ، پس از سرد شدن کوره ،گل های ا ند ود شده را می شکنند و جهله ها را از کوره  خارج می سازند و چنانچه جهله ای خوب پخته نشده و یا سرخ رنگ شده آن را می شکنند و به مصرف دیگری می رسانند.

مهمترین کالای سفالی کوزه آبی به نام جهله است که خواهندگان بسیاری نیز دارد، این کوزه را به صورت گرد و مدور کروی شکل که دارای گردنی استوانه ای است می سازند و برای حمل و نگهداری آب به ویژه برای خنک نگه داشتن آن به کار می رود ؛ جهله  بنا به شکل و ترکیب آن انواع مختلفی دارد :

1-                جهله گردن غزالی ، به جهله ای گفته می شود که گردن استوانه ای آن بلند است

2-                بوکو ، جهله ای که فاقد گردن باشد

3-                گدوک ، جهله ای که کف آن صاف می باشد .

۴-                یتیمک ، جهله ای بسیار کوچک می باشد.

5-                 جهله مرک، جهله ای است که گردن آن به نسبت کوتاهتر است

کوره

کوره های پخت سفال در میناب شکل بسیار ساده و ابتدایی دارد و برای ساخت آن ابتدا حفره ای به قطر دو متر حفر می نمایند و در زیر آن آتشخانه ای جهت سوزاندن هیزم در نظر می گیرند. سفالگران هر هفته یک بار دست ساخت های خود را در کوره می گذارند، سپس کناره و دها نه کوره را به وسیله لایه های ورقه مانندی که از الیاف درخت خرما به نام سیس به اضافه گل تهیه شده که کرا  نامیده می شود گل اندود می کنند، تا بدین ترتیب جلو هدر رفتن حرارت گرفته شود. جهله ها را در طبقه فوقانی می چینند و روی آنها را با ظرفهای ضایعاتی و شکسته می پوشانند سپس در بخش زیرین کوره مقداری هیزم که شامل شاخ و برگ درخت خرماست قرارداده و آتشخانه را روشن می کنند، کوره 4 تا 5 ساعت روشن می ماند سپس خاموش می شود و 24 ساعت پس از خاموش شدن کوره، جهله ها را از داخل آن بیرون می آورند.

ساختمان چرخ سفالگری  :

سرچرخ : قسمتی مدور است  و با ترکیبی از گل و پهن الاغ؛ که فوقانی ترین قسمت چرخ سفالگری را تشکیل می دهد .

سه پنج : فلزی سه شاخه است که در زیر سر چرخ سفالگری واقع شده است و نگهدارنده سر چرخ می باشد .

گلوی چرخ : این وسیله بخش چوبی و مقاوم کننده سرچرخ است و همچنین به محل استقرار چرخ تکیه دارد.

واشرچرخ : قسمت چرمینی است که نقش واشر را در زیر فلز سه شاخه به عهده دارد و در بین گلوی چرخ قرار می گیرد و مرتب  توسط سفالگر چرب می شود  و حرکت چرخش چرخ را تسهیل می نماید.

 طوق چرخ : قطعه ای حلبی است که روی ستون چرخ قرار می گیرد و جهت جلوگیری از ترک بر داشتن ستون چرخ در اثر فشار سه پنج و سرچرخ کار گذاشته می شود .

ستون چرخ : از جنس چوب درخت کنار تراشیده می شود  و قسمت های فوقانی چرخ را تحمل می کند .

میله آهنی: به طول چند سانتیمتر به ستون چرخ متصل است .

هاش : هاش یا آسیاب دستی از جنس سنگ یا مخلوط گل و پهن الاغ که میله آهنی روی آن سوار شده است و محل چرخاندن چرخ توسط پای سفالگر است .

شانه شتر: میله چرخ ، بعد از گذر از سنگ آسیاب روی فرورفتگی قرار می گیرد که درون زمین فرو رفته ا ست  و نقش مهمی در چرخاندن صفحه آسیاب دارد.

گشته سوز

گشته سوز ظرفی سفالی است که در کارگاههای سفالی ساخته و وارد بازار مصرف می شود مواد اولیه برای ساخت گشته سوز خاک رس و رنگ لعاب می باشد برای ساخت این صنایع دستی نخست خاک رس را در حوضچه جمع آوری کرده و به مدت ده روز این خاک رادر آب می خیسانند تا ناخالص ها از آن جدا شود. شستشو و تمیز کردن خاک حدود یک ماه طول می کشد و هنگامی که خاک کاملاً مرطوب شد، گل موجود را لگدکوب می کنند تا به صورت خمیر درآید. خمیر آماده شده را به کارگاه می برند تا مورد استفاده قرار دهند؛ سپس مقدار خمیری که برای یک قطعه « گشته سوز» لازم است را جدا کرده ؛ و روی چرخ دستی قرار می دهند و بعد چرخ را به حرکت درمی آورند و در این مرحله است که استاد باید تمام سعی و هنر خود را بکار برد بعد از اینکه گشته سوز ساخته شد، استاد کار ته آن را با نخ از تخته جدا می کند و پس از نقش و نگار آنرا در آفتاب قرار می دهد. تا سفت و محکم شود و بعد از آن 4 تا 5 ساعت گشته سوز را درون کوره قرار داده و پس از رنگ آمیزی آنرا وارد بازار فروش می کنند ؛گشته سوز هم د ر دکورا سیون منزل استفاده می شود و هم در آن گشته وا سپند سوزا نده می شود. 

   

[ 90/04/28 ] [ 20:37 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

ناگفته های صنایع دستی میناب

 

صنایع دستی از دیرباز در فرهنگ ایرانیان جز اصالتهای خاص بوده است . بی شک هنر وهنرمند از جایگاه ویژه ای در تاریخ ایران داشته و متاسفانه در هزار توی تاریخ  شاهد هستیم که هر از گاهی و در هر زمانی قسمتی از هنر و صنایع تاریخی ما به شکلی به تاراج رفته و یا د راثر کم لطفی ها به فراموشی سپرده شده است.اما  با کمی تامل می توان صنایع دستی را متحول کرد .

با گذشت دو دهه از پيروزي انقلا‌ب شكوهمند اسلا‌مي و تغييرات بنيادي كه در زمينه هاي مختلف علمي و فني بوجود آمد ولي متاسفانه در زمينه صنايع دستي تغييرات بنيادي و اساسي صورت نپذيرفته ، اين صنعت و هنر كه مواد اوليه آن : آسان ، در دسترس و خيلي ارزان تهيه مي گردد مي تواند در زمينه اشتغال و جذب افراد بيكار نقش موثري ايفا نمايد . كشور ما از لحاظ انجام فعاليت هاي دستي پيشينه بسيار خوبي دارد و همچون خورشيدي تابناك در آسمان كشورهاي عالم مي درخشد چرا كه ما نقاط قوت فراواني در زمينه هاي صنايع دستي داريم كه اهم آنها عبارتند از : 1-طراحان ايراني ذوق و هنر سرشاري دارند 2-ريشه در نسلهاي قومي ما دارد 3-فراواني ، بومي و ارزيابي مواد اوليه 4
-آثارهاي خلق شده در سازمانهاي بين المللي به عنوان سفير فرهنگي ما ، از ما و كشور ما به نوعي دفاع و آن را به جهانيان معرفي مي نمايند .
همين قدر كافي است كه بدانيد صدها سال قبل در روستا هاي شهرستان ميناب نوعي بازار انحصار بوجود آمده بود بدين ترتيب كه صنعتگران هر روستا موظف بودند فقط يك كالا‌ي انحصاري تهيه نمايند و در روز پنج شنبه همه روستاييان محصولا‌ت خود را به شهر مي آورند و در پنجشنبه بازار ميناب به صورت پاياپاي و يا خريد و فروش عرضه مي نمودند و بدين صورت بود كه مثلا‌: روستاي شهوار فقط صنايع سفالگري براي شهرستان ، استان ، جزاير خليج فارس و كشورهاي حاشيه خليج فارس تهيه مي نمودند ، روستاي بهمني به همان ترتيب فوق ، سيني (سپ)تهيه مي نموند ، بادبزن كاري از روستاي قاسم جلا‌لي ، صندوق لباس (كنتله ) كاري از روستاي چلو و ... بود كه ورود و خروج از آن امكان ناپذير بود پس وجود همين بازارها آنها را تشويق مي كرد كه از لحاظ خلق ابتكارات و مهارتها سر آمد دوران خود شوند و اگر روزي ديگر بار عرصه اي براي فعاليت هاي نوين پيدا نمايند بدون شك جايگاه از دست رفته خود را باز خواهند يافت و هنرمندان ايراني شعار تسخير بازارهاي بزرگ جهاني را در عصر اتم فرياد خواهند زد و اينها ميسر نخواهد بود مگر اينكه نقاط ضعف را ديد ، لمس و در رفع آنها كوشيد.
هرمزگان با جاذبه های تاریخی واصالتهای ماندگارش زبانزد همگان بوده و تا بوده آنرا به صنایع دستی میناب و پنجشنبه بازار میناب می شناخته اند. هنر دست هنری است ماندگار که جابذبه های گیرای آن همچو چشمانی سیه هر بیننده ای را میخکوب کرده و بی تامل و درنگ از کنار آن نمی توان گذشت.

هر صنعت و هنر دستی که از استان خارج می شود در واقع سفر فرهنگی ما در آن نواحی می باشد . نمایشگاه "کاش و پیش" بهمنی آوازه ای برای خود کسب کرده سری به آنجا زدیم تا از نزدیک با صنایع دستی اصیل وبومی منطقه آشنا شویم .   روستای بهمنی در 3 کیلومتری شهرستان میناب با 200 خانوار و به عبارتی 1000 نفر جمعیت واقع شده است . این روستا دارای باغهای انبوه مرکبات ،نخیلات وانبه بوده که تمام مسیر با بوی خوش ودل انگیز درختان انباشته شده است.ابتدای روستا فروشگاهی  که به سبک بسیار زیبایی تزیین شده وصندلیهای تراشیده از تنه نخل در آنجا خودنمایی می کند هر رهگذری را مجذوب می نماید.صاحب فروشگاه با رویی گشاده پذیرای مشتریان و بازدیدکنندگان بوده واز هیچگونه راهنمایی دریغ نمی ورزد.
 علی صادقی بهمنی 35 ساله مدت 5 سال است که به این صنعت  روی آورده است و بقول خودش این هنر دیگر با گوشت و پوست و استخوانش عجین شده . وی صاحب این فروشگاه زیبا و یکی از حامیان صنایع دستی بومی وسنتی می باشد.
. با وی به گفتگو نشستیم و صادقی گفت:در سرشماري سال 1380كه براي اولين بار توسط شوراي اسلا‌مي روستاي بهمني و با همكاري جمعي از خواهران گردآوري شد از مجموع 200 خانوار ساكن در روستاي  بهمني بيش از 150 خانوار در زمينه هاي مختلف در كار گاههاي خرده مالكي خود مشغول به كار مي باشند در اين بررسي و تحقيق معلوم گرديد مقدار زيادي از اين صنعت و هنر اجدادي به دست فراموشي سپرده شده و هيچ اثري از بعضي از سازندگان (صنعتگران ) و يا كارهاي قديمي آنها جهت بازديد و مطالعه در دست نمي باشد كه اميدواريم در دهه سوم كه دهه توجه به صادرات غير نفتي و بخصوص صنايع دستي نام گذاري شده اين شعار جامه عمل به خود گيرد و همگي شاهد فعاليت بهينه تر كارگاههاي كوچك خانگي چه از لحاظ رشد كمي و چه از لحاظ رشد كيفي محصولا‌ت صنعتگران باشيم .
 از جمله كارهايي كه اگر در سرلوحه كار مديران دلسوز اين مرز و بوم وآينده اي روشن را براي نسل فردا نويد مي دهد و آنها عبارتند از :1 -تغيير در بينش ، روش و آموزش 2 -ارتباط وسيع با نمايشگاههاي داخلي و خارجي 3 -حمايتهاي بازار يابي براي صنعتگران 4- كمك براي وررود به بازار هاي داخلي و خارجي 5 -كمك به اشتهار و معروفيت 6- تحقيق و برنامه ريزي توسط مسولا‌ن ذي ربط 7 -وجود برنامه هاي رفاهي و تامين اجتماعي براي كليه صنعتگران  وهنرمندان 8 -راه اندازي خبرگزاري صنايع دستي 9-طراحي،خلق مهارتهاي و نوآوري‌
10 -اهداء جوايز به منتخبان با صنايع دستي 11-به روز در آوردن صنايع دستي  12-تشويق و حمايت از كارآفرينان (كارگاههاي كوچك خانگي )13 - تسهيل در اخذ اعتبارات وامي براي صنعتگران جهاني ) جهت رقابت با كشور هاي جنوب شرقي آسيا .كشور هاي جنوب آسيا از طريق سامان دهي به بنگاههاي اقتصادي كوچك (صنايع دستي ) توانستند :بازارهاي دنيا را تسخير كنند ، جذب گردشگر را آسان ، در صد بيكاري را بشدت كاهش داده ، ارزيابي بسيار بالا‌ از همين طريق ، از كار انداختن بنگاههاي كوچك توليدي ديگر كشورها ، صادارات بسيار ارزان به كشورها ، شبيه سازي و ارائه كالا‌هاي نامرغوب بجاي كالا‌هاي بومي ، حمايت مستقيم از توليد كنندگان و آسان و در دسترس بودن منابع بانكي باسود كم ، آنها را به عنوان يكي از قطبهاي گردشگردي جهان معرفي نموده و ما شاهد حضور محصولا‌ت آنها در سطح بازارهاي داخلي خود هستيم .
صنایع دستی ماندگار وزیبا
 از ديگر ويژگيهاي بازار استان هرمزگان وجود انواع و اقسام صنايع اعم از حصير بافي ، سفالگري ، زري بافي ، نساجي ، خوس دوزي ، توربافي و ... مي باشد كه شرح هر كدام از اين مجموعه ها خود كتاب قطور و يا داستانهاي بلند و جذابي دارد . مثلا‌ً حصير بافي و صنايع نساجي كه خود قدمتي هزار ساله دارد و قبل از عصر فلز و ماشين در شهرهاي جنوبي خليج فارس بخصوص استان هرمزگان كه مركز اصلي فعاليت بانوان و مردم ، شهرستان ميناب بوده فعاليت گسترده اي داشته اند . ساخت سيني (سپ)، جاميوه اي ، جاناني ، صندوق لباس (كنتله )و يا مركز نگهداري اشياء قيمتي ، دمكش  جانماز ، بادبزن، جارو ، پاپوش (سواس ) و ... كه همه اينها از برگ درخت خرما و انواعي از علفهاي هرز (كاش )ساخته مي شود . از صنايع نساجي نيز مي توان به "كيس كليي" و "لنگ گروگي" (پارچه هاي بسيار زيبايي كه توسط كارخانجات كوچك در اين دو روستا ساخته مي شد ) اشاره نمود كه سازندگان طي يك هفته وسايل ساخته شده خود را از روستاهاي دور و نزديك جهت معاملا‌ت پاياپاي يا خريد و فروش به مركز شهر به نام پنجشنبه بازار مي آوردند ، امروزه پنجشنبه بازار ميناب شهرت جهاني دارد و بسياري از دانشجويان،‌گردشگران ومحققان داخلي و خارجي جهت پايان نامه هاي دانشگاهي و نوشتن تحقيقات خود ،‌پنج شنبه بازار ميناب را انتخاب كرده اند و اگر با تدبر و تفكر به اين صنعت بنگريم، مشاهده مي نماييم كه بعد از عصر فلز،‌كارخانجات بزرگ با ساخت وسايل مشابه بصورت پلا‌ستيكي و فلزي عرصه را براي صنايع دستي تنگ و تنگ تر نموده اند. متاسفانه در رژيم گذشته هيچ توجهي به صنايع دستي نشد،‌بعد از انقلا‌ب نيز به علت مشكلا‌ت فراوان ‌، صنايع دستي جايگا خود را بدست نياورد ولي امروزه دولت با شعار حمايت از صنايع دستي و صادرات صنايع غيرنفتي افق تازه اي را به روي كشور گشوند.
همچنين لباس هاي زري بافي و شلوارهاي بندري شهرت جهاني دارد و روسري هاي خوسي كه در نوع خود بي نظير مي باشد براي مراسم شاد و روح بخش مثل عروسي و ... بكار مي رود كه قسمت ديگري از كار بانوان و هنرمندان تواناي اين خطه از ميهن عزيزمان (ميناب) مي باشد. از بزرگترين مشكلا‌ت اين سرزمين آب و آفتاب: 1- عدم توسعه و تحقيق  در ساخت. 2-كمبود زيربناهاي مناسب. 3-صاد كنندگان غير حرفه اي در كارند. 4- كمبود آموزش و نوآوري. 5- عدم خبر در خبرگزاري. 6- عدم بسته بندي براي كالا‌ها. 7- عدم تبليغ فرهنگ مصرف توسط رسانه  ها. - وجود فاصله طبقاتي بين صنعتگر و مسئولا‌ن ذي ربط. 11- به صورت خرده مالكي مشغول به كار مي باشند. 12- تنگ بودن عرصه براي شركت در نمايشگاههاي داخلي و خارجي. 13- كمبود علم و آگاهي و همچنين عدم سواد در بين هنرمندان و سازندگان صنايع دستي. 14- عدم بازاريابي براي محصولا‌ت. 15- عدم برابري بازار عرضه و تقاضا در شهرستان محل توليد شده مي باشند اينها قسمتي از مشكلا‌ت هنرمندان استانهرمزگان و كشور مي باشد كه هنوز بازار تقاضايي براي محصولات‌ خود فراهم ننموده اند.
با تمام اين فراز ونشيب ها نمايشگاه صنايع دستي كاش و پيش ميناب با سه مدال طلا‌ و شركت در نمايشگاههاي بين المللي بزرگترين نمايندگي صنايع دستي جنوب در استان هرمزگان مي باشد كه هر روز پذيراي گردشگران داخلي و خارجي مي باشد.
به اميد فردايي پر ثمر و پر بركت برا ي همه صنعتگران،‌هنرمندان و علا‌قمندان به اين صنعت و هنر.


 

[ 90/04/28 ] [ 20:31 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

اگر روزی بگویند میناب کجاست،در جواب چه بگوییم که راست گفته باشیم؟

بگوییم شهر عشق است،شهر وفا و دوستداری،شهر شهادت و حسینیها،شهر ایثار ووفاداری به حق،شهر بهترینها،شهر جوانان پاک و زلال،شهر جوانان پر تلاش و زحمتکش،شهر علم وفرهنگ،ودر یک جمله شهر زیبایی ها.

                 

                   میناب شهر زیبایی ها

[ 90/04/28 ] [ 16:59 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

با نام ویاد خدا

با عرض سلام خدمت شما دوستان گرامی"

قبل از انکه بخواهم مطالبم را اغاز کنم چند سوال از شما دوستان عزیز داشتم.

به نظر شما میناب چگونه شهریست؟

یا اصلا شما میناب را به عنوان یک شهر قبول دارید؟

یا اینکه نسبت به پیشرفت شهرهای دیگر ایا میناب پیشرفت داشته است؟

مطمئنا جوابها متفاوت و نظرات مختلف خواهد بود.

اگر نظر شخصی مرا بپرسید باید بگویم که اگر میناب دومین شهر بزرگ استان هرمزگان باشد فقط و فقط دارد این بزرگی را با خودش یدک میکشد. زیرا من چیزهایی که بگوید میناب شهر بزرگیست در میناب ندیده ام.

به نظر شما ما امکانات یک شهر بزرگ را داریم؟

ایا حق جوانان و مردم این شهر همین است؟

چرا مسئولین به این شهر زیبا و تاریخی توجهی نمی کنند؟

از شما دوستان گرامی خواهش میکنم نظرات خود را نسبت به هر چه بهتر شدن شهر خود ارائه دهید و ما را در این راه یاری نمایید.

 

                                                                                                                   مدیرت وبلاگ

 

[ 90/04/24 ] [ 18:59 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

قلعه هزاره (میناب)

 
 

قلعه هزاره یا ( قلعهٔ بی بی مینو )، واقع در بخش مرکزی شهرستان میناب و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.

تنها بنای تاریخی موجود در شهر میناب قلعه‌ای موسوم به قلعه هزاره‌است . مردم بومی منطقه این بنا «قلعهٔ بی بی مینو» می‌نامند. اهالی معتقدند که در روزگاران گذشته دو خواهر به نامهای بی بی مینو و بی بی نازنین این شهر را بنا کرده‌اند ودر این قلعه زندگی می‌کرده‌اند. گویا در گذشته دو قلعه وجود داشت که یکی از قلاع ویران شده و تنها قلعه باقی مانده به نام قلعه «هزاره» یاقلعه «بی بی مینو» شهرت یافته‌است . این قلعه تا اواخردوره قاجاریه مرکز حکومت محلی بوده‌است و در اطراف آن، خندقی کنده شده بود . آن زمان همیشه صد سرباز مسلح در قلعه مستقر بوده و نگهبانی می‌داده‌اند . درحال حاضر، ازاین قلعه مخروبه و متروکه باقی مانده‌است .

[ 90/04/24 ] [ 17:17 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

توانمندی های کشاورزی شهرستان میناب

شهرستان میناب یکی از قطبهای کشاورزی در شرق استان هرمز گان میباشد وکشاورزی یکی از مشاغل اصلی مردم دراین منطقه محسوب میگردد 

  محصولات کشاورزی شهرستان را میتوان به دو بخش محصولات باغی وزراعی تقسیم کرد 

 الف- محصولات باغی : سطح زيركشت این محصولات 30942 هكتار با توليد ساليانه 356672 تن میباشد( شامل خرما –پرتقال – نارنگی–ليمو ترش- ليمو شيرين – گريب فروت –موز وانبه )

ب- محصولات زراعی: سطح زيركشت این محصولات 15022 هكتار با توليد ساليانه  316133 تن میباشد( شامل–سيب زميني –پياز - گوجه فرنگی –بادمجان – هندوانه- خيار سبز –فلفل –لوبيا سبز- گل گلايول– آفتابگردان  زمينی –گندم وذرت دانه ای)

از کل میزان سطح زیر کشت محصولات زراعی 14810 هکتار با تولید 315740 تن مربوط به سبزی وصیفی و214 هکتار باتولید 393تن مربوط به غلات – نباتات وعلوفه میباشد

از مجموع توليدات محصولات زراعي وباغي كه در بالا به آن اشاره گرديد قريب به 10 تا 15 درصددر شهرستان ميناب مصرف وبين 85 تا 90 درصد محصولات  توليدی به خارج از شهرستان صادر می شود.

شاخص های بخش کشاورزی

رتبه سوم سطح زیر کشت محصولات زراعی استان

رتبه دوم سطح زیر کشت محصولات باغی استان

رتبه دوم تولید محصولات زراعی استان

رتبه دوم تولید محصولات باغی استان

رتبه اول تولید خرما

رتبه اول تولید انبه

برخی از مشخصات عمومی شهرستان در بخش کشاورزی

     -  میزان آبهای زیر زمینی     455144 میلیون متر مکعب

     - تعداد چاههای موجود      3236  حلقه

     -  متوسط بارندگی سالیانه بلند مدت  3/222  میلیمتر 

     -  مساحت مراتع شهرستان  2/376  هزار هکتار

     - مساحت جنگلهای شهرستان   79 هزار هکتار

     - مساحت بیابانها وشنزارها 4/238 هزار هکتار

پتانسیلها وامکانات بالقوه شهرستان

وجود بستر مناسب جهت کشت وگسترش مرکبات

 وجود اقلیم مناسب جهت کشت وگسترش میوه های گرمسیری ونیمه گرمسیری

زمینه مناسب جهت کشت وتولید گل وگیاه زینتی

 تولید محصولات کشاورزی خارج از فصل

 

مشکلات

     1-خشکسالی های پیاپی ومدام چند سال اخیر موجب از بین رفتن بخش عمده از باغات وزمینهای کشاورزی گردیده

     2- شیوع وگسترش دوبیماری مهلک وخطرناک جاروک لیموترش وپسیل مرکبات که باغداری را باخطر جدی مواجه نموده است

     3- عدم وجود سیستم حمل ونقل مناسب

     4- بافت سنتی و معیشتی کشاورزی

     5 - نوسان شدید محصولات کشاورزی ودر نتیجه عدم اطمینان کشاورز ازبازار

     6- عدم وجود نظام حمایتی وفقدان سیستم  مناسب بیمه کشاورزی

مزیت های صادراتی بخش کشاورزی

خرما :

ارقام خرمائي كه قابليت بسته بندی وبازار پسندی را دارد در حال حاضر خرمای مضافتی – مرداسنگ وكريته ميباشد  وساير ارقام خرما بصورت بسته بندی سنتی در بازار داخلی وبه خارج كشور  صادر می شود.

لیموترش:

یکی دیگر از کالاهای کشاورزی منطقه که قابلیت صادرات دارد لیموترش میباشد که عمدتا بصورت خشک از مزیت صادراتی بیشتری برخوردار است

صیفیجات :

اکثر صیفیجات شهرستان ازجمله پیاز – خیارسبز – هندوانه- بادمجان – گوجه فرنگی – کدو و.... قابلیت صادرات دارند

[ 90/04/24 ] [ 16:53 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

آثارتاریخی و جاذبه های گردشگری


قلعه هزاره میناب

این قلعه به بی بی مینو نیزمعروف است . مردم بومی معتقدند در روزگاران گذشته دو خواهر به نام های بی بی مینو و بی بی نازنین این شهر را بنا کرده اند . درگذشته دو قلعه وجود داشته که یکی از آنها ویران شده است . این قلعه تا اواخر دوره قاجار مرکز حکومت محلی بوده و در اطراف آن ، خندقی وجود داشته است . درآن زمان همیشه سربازان مسلح درقلعه نگهبانی می دادند .

 

قلعه سیریک

قلعه سیریک در بخش سیریک واقع شده و به نام کلات میرحاجی نیز معروف است . این قلعه ، امیرنشین بوده و در قرن هشتم تا دهم هجری استفاده می شده ودرآن سکونت داشته اند .

 

قلعه کردر

قلعه کردریا کلات نادرشاهی درمیان نخلستان بزرگی در 13 کیلومتری جنوب میناب قرار دارد. این قلعه چندین برج دارد که در بدنه هر کدام از برج ها سوراخ هایی برای نشانه گیری و نظارت بر محیط اطراف وجود دارد .

 

قلعه شاداب

این قلعه در 68 کیلومتری جنوب غربی میناب و بر فراز صخره هایی بلند درروستای کنارجو قراردارد . از این قلعه سفال های رنگارنگی مربوط به قرون متاخر اسلامی به دست آمده  و به نظر می رسد از قرن نهم تا یازدهم هجری مورد استفاده بوده است .

 

قلعه گرازو

این بنای تاریخی در روستای گرازوئیه قرار داشته که هم اکنون به صورت مخروبه ای برجامانده است .

 

قلعه گوربند

قلعه گوربند در روستای گوربند حدود 30 کیلومتری میناب واقع شده و اکنون اطراف آن را اراضی و خانه های روستایی فرا گرفته است . این قلعه چهاربرج دیده بانی داشته که درحال حاضر تخریب شده است .

 

معبد عشاق روستای کروک

در مورد ساخت این بنا ، افسانه ای نقل می شود که حدود چهارصد سال پیش دو جوان از طوایف متخاصم به هم دل می بندند و با مخالفت شدید رو به رو می شوند . این واقعه به مرگ آنها ختم می شود . سپس دو عاشق نگون بخت را بر شتری سوار کرده و به سوی مقصد نامعلومی حرکت می دهند . شتر، جسد عشاق را در مکانی به زمین می گذارد که بعدها اقوام آن دو ، بنای یادبودی در آنجا می سازند . چون این منطقه آب نداشته ولی شتران زیادی داشته ، در ساخت بنا به جای آب ازشیر شتر استفاده کرده اند .

 

پنجشنبه بازار

یکی از مکانهای دیدنی که با فعالیت اقتصادی مردم به خصوص زنان درآمیخته ، پنجشنبه بازار میناب است . این بازار درمرکز شهر میناب قرار دارد . ازیک سو به بازار سرپوشیده میناب وازسوی دیگربه میدان اصلی شهر می رسد و محل عرضه صنایع دستی و تولیدات سنتی و خانگی است . در پنجشنبه بازار انواع حصیر، ظروف حصیری ،سفال ، لوازم دوخت لباس ، برقع ، ماهی وانواع مواد غذایی عرضه می شود .

 

جنگل های حرا وچندل خورآذینی

حرا درختی است آب شورزی که هنگام مد دریا تا گلوگاه درآب فرو می رود و به کمک خاصیت تصفیه ای پوسته اش ، آب دریا را جذب و نمک آن را دفع می کند . جنگل های حرا در بخش سیریک ، وسعتی حدود 500 هکتار دارد و وجه تمایز آن با سایر رویشگاه های ماندآبی سواحل جنوبی ایران ، وجود دوگونه گیاهی مانگرو ، یعنی حرا و چندل درکنار یکدیگر است. شرایط زیستی حاکم برجنگل های این منطقه موجب شده گونه های مختلف جانوران و گیاهان در آن حیات دهند ، پرندگان بسیاری در زمستان به این منطقه مهاجرت می کنند .

 

سد استقلال میناب

سد استقلال میناب روی رودخانه میناب در 2 کیلومتری شرق این شهر احداث شده است . رودخانه میناب یکی از پرآب ترین رودخانه های منطقه است که از دو رودخانه دیگر به نام های رودان وجغین تشکیل یافته است . سد استقلال ودریاچه آن فضای دیدنی مناسبی برای گردشگران است و آب آشامیدنی بندرعباس ، خمیر، قشم و آب مورد نیاز بسیاری از باغات کشاورزی منطقه میناب از آن تامین می شود .

 

باغات انبه

آب و هوای گرم ومرطوب ، وجود رودخانه ها ، دشت ها ، جلگه های آبرفتی ،و خاک حاصلخیز باعث شده کشاورزی در این منطقه رشد زیادی داشته باشد . مهمترین محصولات کشاورزی آن ، مرکبات ، خرما ، صیفی جات ، غلات ، پرتقال ، لیموترش ، گوجه فرنگی ، خیارسبز، هندوانه ، پیاز، بادمجان و... است .باغات انبه میناب معروف هستند . انبه میوه ای درشت و بیضی شکل است که طعم بسیار خوبی دارد . از میوه نارس آن که ترش مزه است ، در تهیه ترشی استفاده می کنند .

 

ساحل کوهستک

روستای نمونه گردشگری کوهستک در بخش بیابان واقع شده است . این بندر قدیمی ، سواحل شنی زیبایی دارد و یکی از مناطق گردشگر پذیر منطقه می باشد. ایجاد پناهگاه  صیادی و وجود شناورهای صیادی و تجاری ازمزیت های این منطقه می باشد .

 

سایرآثارتاریخی وجاذبه های گردشگری شهرستان میناب عبارتند از :

مساجد هفت خواهران ، بلوکی ، الله وردیخان ، سنگی ،آب انبارشیرین وفرهاد ، قنات آب شهر، حوض سنگی ، غارقدیمی اریکسون ، چشمه های گیو ، نودر، خانه های ایمانی ، پاکوهی ، بهادری ، پاسلار، بلوکی ، ترابی ، معلمی ، صیادی ، قسمی ، بلوچ ، جهانگیری ، حاجی عباس ، آستانه حضرت ابوالفضل ، شاه محمد، شاه مرعش ،زیارت شاه پریان ، شیخ شمس الدین ، حضرت سلیمان ، رقیه خاتون ، قدمگاه ائمه (ع) ،سرمست ، سنگکی ، شهرهای قدیمی درگ پایین ، جوزین ، گران ، محوطه های لنگرکیش، مهرغان ، احمدآباد ، کولباس ، دره گبری ، قلعه های گرو، آسمان ،کریان ، شهسوار، راونگ ،حاجی خادمی ، سرنی ، سراوان ،دزدان ،عرب های مسقطی ،حاجی  خان ، محتاج سربازان ،سنگی ، کلیبی ، قبرستان گرو،ماه خاتونی ، کوهستک ، کریان ،لنگ شهید ، مولوی و ...

 

صنایع دستی

سفال گری

ازمهم ترین صنایعی است که در روستاهای اطراف میناب از جمله بهمنی ، شهواروحکمی رواج دارد . مهم ترین محصل سفالی ، کوزه آبی به نام جهله است که به صورت گرد و کروی با کردنی استوانه ای شکل ساخته می شود و بنا به شکل و ترتیب آن نام های مختلفی دارد ، مانند جهله گردن غزالی ، جهله مورک و جهله بوکو . قلیان ، سرقلیان ، گشته سوز، انواع اسباب بازی های سفالی و انواع لیوان از دیگر اجناس سفالی هستند.

 

برقع

برقع یا نقاب پوششی است که هم به عنوان حجاب و هم محفوظ ماندن ازنور خورشید استفاده می شود. یراساس رنگ آن می توان تشخیص داد فردی که از آن استفاده می کند ،ازدواج کرده یا نه ویا حتی شوهرخود را ازدست داده اند ، مثلا دختران ازبرقع هایی نارنجی یا زرد ، خانم های جوان متاهل و تازه عروسان از رنگهای قرمز همراه با نارنجی ، خانم های مسن و متاهل از رنگ های دورقاب مشکی و خانم های پیر از برقع های مشکی استفاده می کنند .

 

گلابتون دوزی

دوخت طرح های زیبا و منقش درپارچه با نوارهایی طلایی ، گلابتون نام دارد که در تزئین لباس محلی زنان به کار می رود .

 

خوس دوزی

در این هنر، لباس های محلی را با نوارهای نقره ای رنگ ( خوس ) که ازلابه لای پارچه توری گذرانده اند ، تزئین می کنند .

 

سوزن دوزی

سوزن دوزی یکی از هنرهای مختص این منطقه است که برای تزئین لباس و وسایل دیگر استفاده می شود .

 

حصیربافی

حصیربافی رایج ترین صنایع دستی میناب است . وجود نخلستان ها و درختان خرمای فراوان فرصت رافراهم آورده تا با شاخ و برگ آن ، گونه های مختلف حصیربافته شود .

 

مهم ترین محصولات حصیربافی میناب عبارتنداز :

سوند : حصیری زمخت وخشن است که برای ساخت و برپایی کپر و سقف ساختمان استفاده می شود .

 

پری : ازنظرزبری وزمختی بافت شبیه سوند است واز آن برای یسته بندی خرما استفاده

 می کنند .

 

تک : نوعی زیر اندازنرم وظریفی است که ازالیاف و برگ های باریک ونرم درخت خرما بافته می شود.

 

کنتله : ظرفی گرد ومدور، با درپوش مخصوص برای نگهداری غلات وحبوبات است .

 

گفه : نوعی ظرف است که معمولا برای میوه وخرما استفاده می شود . آن را دررنگ ها وطرح های مختلف می سازند .

 

سپ : سپ شبیه به سینی دایره شکل است که اطراف آن را قابی محکم دربرگرفته واندازه ها ورنگ های مختلفی دارد.

ازدیگرصنایع حصیری می توان به بادبزن ، جاروپیشی ،کندوک هارتی که نوعی ظرف نگهداری آرد است ، کندوک نونی ، هاردکیزکه نوعی الک وغربال است ، کرسی بلی ،دهوک ، کتل ،سرجهله ،مچک و ... اشاره کرد .

 

غذاهای محلی

پودینه ، قلیه ماهی ،قلیه میگو ،هواری ، کپاتی ،بریجی ، ماهی کباب

 

بازیهای محلی

دارتوپا ،درا ، رمازا ، یک قل دوقل ، دارکلکا ، آزادا ، کامپوث ، انتلا ، کفلیتا ، تیلما

 

مزیت های اقتصادی

وجود باغات وارضی حاصلخیز کشاورزی ، یکی ازمهم ترین مزیت های اقتصادی میناب است . از سویی ساحلی بودن بخش هایی ازشهرستان واراضی مستعد پرورش آبزیان ( میگو ) وایجاد سایت های پرورش میگو درمنطقه تیاب ، فلاحی ، سیریک و...

بندرگاه های صیادی تولید آبزیان درکنارتردد تجاروبازرگانان منطقه به کشورهای حاشیه خلیج فارس وصادرات و واردات کالا از طریق بازارچه های مرزی وشرکت های تعاونی مرزنشینان و کارخانه تولید آبلیمو و... ازدیگرمزیت های اقتصادی این منطقه هستند .

 

اماکن اقامتی

هتل صدف – میناب دو راهی سد میناب 2227080- 2225999 – 0765

مهمانسرای جهانگردی – میناب ، بلوارشهیدموسوی ، جنب شهرداری 3622222 – 0765

 

خدمات مسافرتی وحهانگردی

گشت میناب – میناب ، بلوارامام خمینی 2228320 – 2228310- 07654

آنامیس – میناب ، میدان استقلال ، بلوارساحلی 5- 2223104 – 0765

بهشت جنوب – بلوارامام خمینی ، روبه روی استخر شهید امینی 2226886 – 0765

ساحل دریای سیریک – سیریک ، بلوارامام خمینی 3623128 – 0766

سیرجهان میشی پرواز – سیریک ، بازارچه میشی 2226169 – 0765

 

بوستان ها

بوستان ملت – میناب ، بلوارامام خمینی

بوستان سجادیه – میناب ، محله خلیفی

بوستان کوهستان – بام میناب ، پا کوه

ساحل ماسه ای سیریک – سیریک ، بلوارمعلم ، به سمت ساحل

 

 


[ 90/04/24 ] [ 13:26 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

پيشينه تاريخي :
جلگه ميناب بيش از 100 هزار سال قدمت دارد   بنيان  شهر ميناب را به زمان ساسانيان نسبت مي دهند اما بعضي از  اسناد تاريخي موجود نشان مي دهد  اين شهرستان از قدمتي  بيش از 2500 سال برخوردار  مي باشد كه بدين منظور  مي توان به سفر نامه نئارخوس ( نئاركوس)سردار اسكندر مقدوني مراجعه كرد  اين احتمال نيز هست که اين شهر در زمان ساسانيان به آباداني و رونق رسيده است  
از ميناب با نامهاي مينو ، مينا ، هرمز ، هارموز ، و توسط نئارخوس دريانورد  مقدوني در سفر نامه اش  با عنوان هارموز و يا آرموز نام برده شده است 0
شايد وجه  تسميه  ميناب ، آب فرآوان و رودخانه پر آب با آب شيرين آن بوده است  قديمي ترين نامي كه در كتب تاريخي و در زمان هخامنشي از ميناب برده شده شهر اورگاناORGANA بوده است   ميناب در سال 1310 هجري شمسي در تقسيمات کشوري به شهر تبديل شد ودر سال 1334 به شهرستان ارتقاء يافت
 
  ميناب يا هرمز بندري اباد در مصب رودخانه ميناب بوده است که بوسيله خوري به دريا وصل مي شده است ، صدها کشتي از سرا سر اسيا بخصوص هند و چين، و افريقا در بندر هرمز مشغول تخليه محموله هاي تجاري خود بوده و يا شاهن*بار بادبانها بر کشيده منتظر باد مناسب بوده تا راهي مقصد گردند .
  مارکو پو لو جهانگرد و نـــيــزي وقتي براي اولين  به هرمز قديم رسيد (
1272
)ميلادي  از ابادي و رونق تجارت  اين شهر تعجب نمود و نوشت * : اگر دنيا انگشتري باشد ، هرمز نگين ان است ؛
.
 
     مارکو پولو از هرمز بعنوان شهري اباد و پر رونق ياد مي کند . ادريسي جغرافيادان عرب  در باره  بندر هرمز مي گويد ؛ خانه ها از سنگ ساخته و گچکاري شده بودند و بعضي خانه ها هفت طبقه بودند؛  وي در ادامه نوشته ؛ در بازار شهر انواع ميوه و سبزي پيدا مي شد ، حتي ميوه هاي که فصلشان نبود و از کشورهاي ديگر اورده بودند.
      قديمي ترين اشاره  تاريخي به بندر هرمز  در نوشته هاي  يکي از سرداران اسکندر مقدوني  بنام نارخئوس 325 قبل از ميلاد مي باشد. وي مشاهدات خود از بندر هرمز چنين بيان ميکند : شهري آباد در کنار رودخانه آناميس و در ساحل هرموزيا و در بخش  کرمانيا .  نارخئس از سرسبزي منطقه مغستان ( ميناب ) تعجب   مي کند و ميگويد ؛ در انجا همه گونه درخت ديده مي شود به جز درخت زيتون ؛  .
  بخش بزرگي از تمدن بشري در کنار رودخانها و دلتا ها بوجود امده دلتاب نيل در مصر ، رودخانهاي دجله و فرات در عراق ، رودخانه کارون در غرب ايران، رودخانهاي سند   گنگ  و جامونا در هند  ، مکنگ و يانتسه در شرق اسيا ، هر کدام گهواره تمدن بشري بودهاند .
  کشف آثار باستاني و اشياي قديمي  اطراف رودخانه ميناب ( آناميس ) ، خبر از وجود تمدني چند هزار ساله در اين منطقه مي دهد.  منطقه ميناب بخاطر حاصلخيزي زمينهاي ان  ، جريان اب شرين رودخانه ميناب ، ساحلي ارام و بندرگاه طبيعي ( خور تياب  ميناب )  مي تواند در دل خود نشاني از تمدني شکوفا و عظيمي نهفته داشته   باشد.
         خبرگزاري مهر  در خبري که به زبان انگليسي مخابره کرده بود  با تيتر درشتي نوشته بود ؛ کشف شهر مربوط به دوران پارتها در ميناب ؛ همين خبر گزاري در خبري ديگر اين بار  در بخش فارسي  خود ، خبري با اين تيتر منتشر نمود  ؛ دشت ميناب  و قدمتي پانزده هزار ساله  ؛ در دنباله اين خبرها  امده اشياي سنگي کشف شده متعلق به دوران  ميان سنگي است  که به حدود پانزده هزار سال قبل از ميلاد مسيح بر مي گردد.
در کاوشها  همچنين به سفالها  و اثاري دست يافتند که مربوط يه دوران ؛ اشکاني ، قرون اول هجري  و قرن پنجم و دوران  تيموري و صفويه و ...... مي باشند . ؛  و در ادامه خبر مي خوانيم ؛ يک تيم متشکل از باستان شناسان انگليسي و ايراني که مشغول کاوش در منطقه ميناب بودند  اتفاقي به اثار شهر باستاني  دوران پارتها برخوردند.
اشاره به و جود شهر هاي باستاني در منطقه تنگه هرمز و مغستان ( ميناب )  ،  براي اولين بار توسط سرهنگ لويس انگليسي که مشغول خدمت در بوشهر بود ، همچنين سر ارلن استين و الکساندر ويليم سون مطرح گرديد. بندر هرمز قديم يکي از اين مکان ها بود . بندر هرمز قديم  در
10 کيلومتري جنوب غرب شهر فعلي ميناب و 15 کيلومتري ساحل دريا واقع شده بود  و از طريق خوري به دريا وصل بود ،اين خور اکنون قابل کشتيراني نيست .
 دخالت ماموران کرمان و فارس در امورداخلي هرمز ( که تقريبا مستقل بود ) و تحريک حاکمان هرمز به جنگ عليه يکديگر و از طرفي حمله مقرر سواران تار تار و بيم از حمله تيمور به بندر هرمز ، باعث گرديد حدود سال 1300 ميلادي امير بهاالدين عياض که به کمک اتابکان فارس به قدرت رسيده بود  ، با خريد جزيره جرون از حاکم فارس  ، تمام امور اداري و تجاري   از بندر هرمز در ميناب  به اين جزيره انتقال دهد و نام هرمز بجاي جرون بکار برده شود .
    بعلت نخلستانهاي وسيعي در منطقه ميناب ، در نوشت ها ونقشه هاي قديمي از اين منطقه بعنوان مغستان نام برده شده است . مغ ( نخل   )  يک کلمه اصيل فارسي است و در هرمزگان  و زبان بندري وسيعا استفاده ميشود  . بنا به بعضي نوشته ها  کلمه هرمز  در اصل هرمغ بوده  که بعدها به هرمز تعغير  پيدا مي کند .
  ادريسي ، بلاذري ، اصطخري، عارف ، ابن بطوطه و مارکوپولو  در نوشتهاي خود از بندر هرمز ومنطقه مغستان بعنوان منطقه اباد ، سرسبز  با بازارهاي پر رونق در شمال خليج فارس ياد ميکنند.
   پنجشنبه  بازار ميناب با قدمتي چند صد سا له خود هنوز يکي از بازارهاي مهم محلي است که از دوران گذشته بجا مانده است . پنجشنيه بازار ميناب نمايشگاهي است از انواع کارهاي دستي، هنري و فرهنگي شرق هرمزگان .کمتر جاي در ايران شمامي توانيدپيدا کنيد که در يک روز و در يک جا شاهد چنين تنوعي باشيد.
* اين گفته مارکو پولو و نوشتهاي که در رابطه با بندر هرمز ( ميناب ) گفته شده ، در بعضي نوشتها به اشتباه به جزيره هرمز اطلاق نموده اند.در صورتي که جزيره هرمز از سال
1300
ميلادي به بعد اباد  و  عالمگير ميشود
* شاهن= پــر  - بار زده ، در اصطلاح لنج داري بکار مي رود

[ 90/04/24 ] [ 10:56 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]

[ ]

مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه