|
میـــــــــــــناب گلستان جنوب ایــــران
.....: بیایـــم دست در دست هــــــــــــــــــــــــم دهیم میناب خود را کنیــــــــــم آباد :.....
|
بـُرقع؛ سمبل حجاب زنان با قدمت دو هزار ساله در جنوب ایراناستان هرمزگان در جنوب ایران با آئین و فرهنگی خاص و آداب و رسوم های کاملا متضفاوت از سایر بلاد ایران اسلامی است، این منطقه از حدود 2000 سال قبل از میلاد، مرکز تجارت و یکی از مکانهای مهم برای رفتوآمد تجار بوده است به همین دلیل این منطقه از دیرباز میزبان اقوام و فرهنگ های متفاوت از جملهآفریقایی، عرب، هند و فارس بوده است. اکثر مردم محلی لباسهای متفاوتی با دیگر استانهای ایران به تن دارند،زنها بهجای چادرهای سیاه، لباسهای رنگارنگ میپوشند و مردها لباسهای عربی به تن میکنند،در میان لباسهای خاص و منحصربهفرد زنان بندری، نقابهایی که بر صورت دارند از همه عجیبتر است، نقابهای متعدد زنان بندری، هم شیعه و هم سنی، احتمالاً قابلتوجهترین بخش پوشش زنان هرمزگانی است. برقع یک پوشش جالب و دیدنی است که سمبل حجاب و نجابت زنان حاشیه شمالی خلیج فارس بوده که به منظور حجاب زنان استفاده میشده که امروزه تغییر شکل داده و علاوه بر جنبه حجاب خود، به عنوان زینت چهره بانوان این مناطق در آمده است. زنان بندری قرن هاست که بر صورتشان نقاب(برقعه) می بندند، هر چند ریشه های فرهنگی ِاین آداب و رسوم مشخص نیست، اما برخی میگویند به دوران حکومت پرتغالیها برمیگردد، نقاب یک نوع پوشش و حجاب برای زنان بوده که سعی داشتند با این نقابها از چشم بردهدارانی که به دنبال دختران زیبارو بودند، دور بمانند. میگویند در زمانهای دور همسر یکی از حاکمان هرمزگان عیبی در چهره خود داشت که برای پوشاندن آن پوشش مخصوصی را به خیاط خود سفارش داد و پس از آن، این حجاب چهره در میان سایر زنان نیز به اختیار یا اجبار رواج یافت. این داستان یکی از چندین روایتی است که درباره فلسفه و خاستگاه رواج این پوشش در منطقه هرمزگان بر سر زبانها است،در کنار این گونه افسانه پردازیها نمیتوان از شرایط آب و هوایی و اقلیمی این سامان نیز که آفتاب کند و گرمای شدید است، در علت جویی انتخاب این چهره پوش غفلت کرد. این نقابها علاوه بر اینکه بخشی از فرهنگ و دین مردم این منطقهاند، از چشم و پوست زنان در برابر آفتاب سوزان و داغ خلیج محافظت میکنند، نقابهایی مشابه در مناطق عمان، کویت و دیگر بخشهای شبهجزیره عربستان نیز در طرحهای متنوع و بیشمار وجود دارند. در این استان انواع متنوعی از نقابها را میتوان بر صورت زنان هرمزگانی دید. برخی از آنها تقریباً تمام صورت را میپوشانند، برخی از جنس چرم و پارچههای ضخیماند. تمام آنها بخشی از پیشانی و بینی را میپوشانند و برخی نیز کوچکترند و مناطق اطراف چشم را پوشش نمیدهند از نکات بارز این فرهنگ این بوده که افراد محلی میتوانند از روی لباس و نقابهای زنان، روستایی که در آن زندگی میکنند را تشخیص دهند. در میناب خانمهای جوان متأهل و تازه عروسان از برقع هایی به رنگ قرمز استفاده میکنند. برقع های زنان متأهل مسنتر و صاحب فرزند به رنگ نارنجی است و خانم های سالخورده و زنان بیوه از برقع های مشکی استفاده میکنند. برقع در ایران تا دوره قاجار استفاده میشد و بعد از این دوره به علت سیاست کشف حجاب رضاشاه٬دیگر از برقع استفاده نشد. بعد از خلع رضاشاه فقط مردم استان هرمزگان از برقع استفاده میکنند که در بندرعباس و توابع ان بُرکه (Borke) و در مناطقی از بندر لنگه بَتوُله(Batoole)میگویند.و همچنین مناطقی از استان سیستان و بلوچستان نیز استفاده می کنند و به آن برکه می گویند.
برای ساختن برقع از پارچه آهارداری بنام شیله ( شیله برکه ) استفاده میکنند که آغشته به نیل یا مواد رنگی دیگر میباشد، ولی در ساختن برقعهای سرخ که در شرق هرمزگان مرسوم است از پارچه کتانی و سوزن دوزی استفاده میشود. در قسمت بینی ( دماغ برکه ) از شاخه درخت خرما ( مهر) که سبک است استفاده میشود همچنین برای قسمتی که برقع به بند برقع وصل میگردد از مهره استفاده میشود. البته کسانی که وضعیت مالی بهتری دارند از حلقه برکه که معمولا از طلا است استفاده میکنند ( حلقه برکه، برکه را به بند برکه وصل میکند). امروزه بسیاری از این برقعها کارکرد اصلی خود را از دست داده و کارکردی زینتی به خود گرفته است و یا در بسیاری از فعالیتهای هنری مانند تئاتر از آنها استفاده میشود. با اینکه دیگر این هنر و یا به زبان بهتر این روپوش را نمیتوان در فروشگاهها و بازارهای عمومی یافت اما هنوز زنانی در قسمتیهایی از هرمزگان به دوخت این برقعها مشغولند. هنر دوخت برقع در شرق هرمزگان رونق بیشتری دارد. [ ۱۴۰۱/۰۵/۲۱ ] [ 16:6 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]
[ ]
مدال افتخار همیشه بناز به مینو وُ به آ مغُون بلندی ای هما نقطه ی جنوبِن که همَه بهشت اگندی به خدا ایجا بهشتن چون دلِ مردمی گرمِن جلوِ دلونِ ای شهر روی خورشید پُرِ شرمِن مِث مردمُون مینو تو بگه بگه کجا هَه اگه ایجا رونقی نین به خدا ایجا صفا هَه مِه مدال افتخارُم یَتا بند گل یاسمینِن مینووُم لوُت چه خُشکِن بی چه رنگ و روت پَریدِن بی چه مود و شو زِ باغات دِگه شوز نَن و سفیدِن بی چه رو سینه و دشتت ایی همه زخم و شِکافِن هیله هو دادِن به ای شهر بهتر از هزار تا آهِن گپ بی هویی شهرُم گپ امروز صبا نَن حق گتِن از صاحب حق به خدا ، ایی تو روا نَن تا همیشه تا تو دنیام ، اسم مینوو اَزنُم جار ای خدا به شهر جُونُم خودت بِبَه یار مِث مودمُون مینو تو بگه بگه کجا هَه اگه ایجا رونقی نین به خدا ایجا صفا هَه مِه مدال افتخارُم یَتا بند گل یاسمینِن مینووُم لوُت چه خُشکِن بی چه رنگ و روت پَریدِن بی چه مود و شو زِ باغات دِگه شوز نَن و سفیدِن بی چه رو سینه و دشتت ایی همه زخم و شِکافِن هیله هو دادِن به ای شهر بهتر از هزار تا آهِن [ ۱۴۰۱/۰۵/۲۱ ] [ 15:25 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]
[ ]
مسئولین محترم شهرستان میناب، لطفا پیگیر حق آب شهرستان از سد استقلال باشید... ۴۰ سال گذشت و روز به روز میناب تشنه تر از قبل شد، ولی ما اثری از کاهش انتقال آب به بندرعباس ندیدیم که هیچ، بیشتر هم شد. حق آب شهرمان فقط وعده ای شد که دوستان در هنگام انتخابات از آن بهره ببرند. کاش به اندازه نصف مسئولین شهرهای دیگر غیرت داشتید.!!! [ ۱۴۰۱/۰۵/۲۰ ] [ 17:7 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]
[ ]
میناب گلستونن بوستانن میناب
میناب گلستونن بوستانن میناب هوا فصل گرما ایشه زمستون میناب گل یاسمین گل اکن شو مهتاب اچینن تو بندَ سُبندُن به مردم افُروشن میناب گلستونن بوستانن میناب هوا فصل گرما ایشه زمستون میناب بنازم خیر آباد احمد آباد فخر آباد که مردم شو زرنگن که باغ شو کِردن آباد میناب گلستونن بوستانن میناب هوا فصل گرما ایشه زمستون میناب [ ۱۴۰۱/۰۵/۱۶ ] [ 15:46 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]
[ ]
متلهای رایج در میناب
متل چیست؟ از گونه های بسیار رایج ادبیات کودکان به شکل آهنگین همراه با بازی که مناسب برای گروه سنی خردسال می باشد. متل و ترانه، شعر و روایت داستانی را به یکدیگرپیوند می دهند. متل ها از وجود ادبیات شفاهی در دوران کهن خبر می دهند. در ساخت متل ادبیات و بازی با هم در آمیخته و روایتی دلنشین به وجود آورده اند. متل ها ، بیان کوتاه ، ساده ماجرایی است که به دنبال هم می آیند . بیشتر متل ها وزن و گاهی قافیه دارندو بعضی از کلمه ها و جمله ها در آنها تکرار می شوند. متل، کودکان خردسال را سرگرم می کند و به آنها نظم فکری می آموزد و آنها را با تجربه های تازه آشنا می کند. متلهای روزگاران کهن چون لالاییها ، سرایندگان شناخته شده ندارند و بعضی ازسرایندگان متل های جدید از متل های قدیم الهام گرفته اندو متل های نو پدید آورده اند. متل ها به دلیل آهنگین بودن و تکرار کنشها در ذهن ماندگاری دارند و به راحتی به خاطر سپرده می شوند . یکی از خصوصیات برجسته در متل ها کنش های حرکتی است که در جان بخشیدن به تصویرسازی کودکانه در شعر کودک موثر است.به عنوان مثال در متل دویدم و دویدم تصاویری است که با این دویدم و دویدم آغاز می شود و سپس آن را به سمت داستان وارگی و نمایش پیش می برد. متلهای رایج در میناب متل دستم چلیکا (بیشتر کودکان برای بازی از آن استفاده میکنند) دستم چلیکا/ پر به دستم چلیکا/ آغاون بختیار/ بخورن نون و پیاز/ کاسه چمچمی دارم/ دور عنبری دارم/ بابات رفته به شیراز/ بیاره مرغ و میراز/ به زن کاکا ندیدم/ چادر سر کشیدم/ چادر موزی موزی/ انگشتر فیروزی/ بزن نون تریتی/ بکش قصه داتی. ............................................. متل کشک پا (مادران برای کودکان میخوانند) بشکفد صحب صبا/ بشکفد پسین پگاه/ بشکفد با قرص روز/ بشکفد با دست و پا/ بشکفد قد بلند/ بشکفد عمر دراز/ بشکفد با نان روز/ بترکد چشم حسد/ بترکد دیده حسود/ هر که نگیت ماشاءالله/ کور بشود ایشاالله/ نوم خدا/ نوم رسول/ نوم زهرای بتول/ هرکه همزاد تو باد/ قد بلندی به تو باد/ خو چهمی به تو باد/ هرکه همزاد تو باد/ گوشت جونی به تو باد/ هرکه همزاد تو باد/ قد بلندی به تو باد/ پی اجون بری بگه/ هو سر جهله بگه/ هی و هوبه درمنه/ دست و پای تو رنگینه ............................................. متل شو (که معمولا برای دختر میخوانند) شو بییت و شو بییت/ شو سپاهانی بییت/ دسته ریحونی بیت/ پا نه خاک بمالت/ صد تومن بیارت ............................................. متل دخت (مادر برای دختران میخوانند) تو دخت کی/ دخت جتن به کجا اری/ پا کرتن چه بچینی/ گلمپکن به کی هادی/ به مم و بپم ............................................. متل تاتکی (این متل موقعی خوانده میشود که کودک تازه راه رفتن را یاد گرفته و مادر برای کودک میخواند) تاتکی بالا بدو/ در خونه باوا بدو اغونی کن اغونی/ اغونی پشت پنگن وا مرغن که بجنگن/ کغار همه مردن کغار چوکم زندن/ اغونی کن اغونی ............................................. متل اهومبا (این متل معمولا مادران برای کودکان میخوانند) اهومبا و اهومبا/ اهو به شیر شیروا اهوم به روغن گا/ اهوم گاون کجاین/ اهوم پشت کلاتن/ اهوم کلات اجمبت/ اهوم شهر اغرمبت/ هوی هوی به علی شاه/علی شاه نکبتی/ سنگی زه به شربتی/ شربتی رو بنگی دا/ هو به مغن جنگی دا/ واگرم زورم نبوت/ بخورم سیرم نبوت/ هاردم به زرگرون/ بزن به دو خواهرون/ پر به دست دخترون/ چوکم ا جو اجکت/ لو دهتن اچوکت/ لو چوکم پر خندن/ دختن مردو بودن شرمنده ............................................. نمونه دیگری از متل که کودکان از به هنگام بازی استفاده میکنند تکو مردن/ نمردن بله مردن/ نمردن خودم دیدم/ ندیدت تل سیسون/ ندیشون تل پیشون/ ندیشون تکو مردن/ نمردن تل پیشون/ هوی بردن و.... [ ۱۴۰۱/۰۵/۰۳ ] [ 16:37 ] [ مرتضی رحیمی شهواری ]
[ ]
|
|
| [ طراح قالب : پیچک ] [ Weblog Themes By : Pichak.net ] |